Ana səhifə / Posts Tagged "Günel Treu"

Günel Treu 

Cinsi diskriminasiya niyə zərərlidir?

 

Artıq on ilə yaxındı müəlliməm, onlarla şagird gördüm, onlarla uşaqla ünsiyyətim, söhbətim oldu. Hətta gizli sevgilərini, evdəki maddi çətinliklərini mənə danışan şagirdlərim də oldu. Bundan heç yorulmadım, əksinə qürur duydum. O uşaqları anlayışla, sevgi ilə qarşılamağa çalışdım. Başına sığal çəkdiyim, dəftər-qələm aldığım ata-anasız şagirdlərim də oldu. Bütün bunları sevərək, ürəkdən etdim. Çünki sevirdim sənətimi, elə indi də sevirəm. Bu illərdə uşaqların məni təəccübləndirdiyi qədər,  heç bir böyük insana təəccüblənmədim. Gözümün önündə sevib, sevgisindən müsbət cavab almadığı üçün ağlayan qız şaigirdi də gördüm, yetimlər evinə atıldığı üçün ürəyində ancaq nifrət gəzdirən, kimə saldıracağını bilməyən oğlan da. Hər ikisi ilə danışmağa – sevgini də, nifrəti də bölüşməyə çalışdım. Bilmirəm nə dərəcədə doğru və ya səhvlər etdim, lakin…

Təəccüb etdiyim, fikrimi yönəltmək istədiyim problem tam başqadı! İstənilən uşaq psixoloqu ilə təcrübə bölüşəcək qədər baza yığdım və aldığım nəticə özümü də məyus etdi. Təbii ki, hamını bu sıraya aid etmək doğru olmaz, lakin bu uşaların bir çoxundan yığdığım təcrübədən anladım ki, Azərbaycan insanının çoxu, övlad dünyaya gətirməyi, şəxsiyyət yetişdirməyi deyil –  sadəcə nəsil artırmaq, artıq çox sayı erkək doğulan körpənin cinsiyyət orqanını onun-bunun gözünə soxmaq üçün ailə qurur. Hardasa oxumuşdum ki, sevgidən yaranan uşaqlar gözəl və istedadlı olurlar. Bax bunda bəlkə də yanılıram, amma mən hər zaman bu fikrilə razılaşdım. Ətrafımıza nəzər saldıqda son illər daha da çoxalan gödəkboylu, getdikcə şüursuzlaşan, “qaqaşlaşan” cəmiyyətə baxıdıqca, İlahi, bunları hansı hissiz-duyğusuz kişi yaradıb, hansı sevgisiz qadın doğub, deməkdən özümü saxlaya bilmirəm. Mən şəxsiyyətin, insanlığın, kişiliyin yalnız cinsiyyətin normal fəaliyyəti ilə ölçüldüyü cəmiyyəti anlamıram, nəinki anlamıram, hətta nifrət edirəm, imtina edirəm! Azərbaycanda kitabdan kilometrlərlə uzaq olan, kitab deyəndə yadına ancaq Əlifba düşən, qadınlığı oğlan doğmaqda görüb, ər sözü ilə qız övladını bətnində doğratdıran, gənclərin zifaf gecələrində qapı pusan minlərlə qadın sürüsü varkən, hər hansı kişinin cinsi azlıq nümyəndəsinə bu qədər aqressiv olmasına təəcüb etmirəm. Cəmiyyəti kişidən öncə azad düşüncəli qadın xilas edə bilər, insanlar!  Başından istər mənəvi, istərd fiziki, kişi qapazının əskik olmadığı, ərə xoş getsin deyə bətnində qız övladını doğratdıran qadın,  sonra o kişidən hansı hörməti, evində hansı yerdə oturmağı gözləyir, anlamıram. Bax bu acizliyin, bu qorxağlığın, bu oxumamağın, bu “oğlansevərliyin” nəticəsidi cəmiyyətdə cinsi azlığlara olan nifrətin səbəbi. Sual edirəm, bəs bu qədər qızın qətliamına səbəb olanda, düşündünüzmü, dünyaya gətirdiyiniz oğlanlar sonda kimlə evlənəcək və ya kimə tamah salacaq?…. Gözümün önündə iki qızını daim gözümçıxdıya salaraq, “bircə balam, kişi balam” deyib, həmişə oğlunu əzizləyən atanın hansı xəyal qırıqlığına uğradığını gördüm. Sonda oğul, bütünlüklə cinsiyyət orqanını və bədənini dəyişdirib,  elə “orjinal” qadın oldu ki, şəxsən körpəlikdən  tanıdığım “oğlanın” şəkillərini görəndə şoka düşdüm!

Məsələnin digər –  məhz məni təəccüb və əsəbə boğan tərəfi bir başqadı. Guya kişi olmaq bir parça cinsiyyət orqanına bağlıymış! Məğər kişi olub, cinsiyyəti normal çalışan, lakin neçə-neçə qızı-qadını bədbəxt, adını bədnam edən, üstəlik bütün bu rəzillikləri edərək, ortada kişiyəm deyib, gəzən “kişilərimiz” azdırmı? Bütün günü əlində təsbeh çevirib, qadın görəndə, onu quş boyda beyni ilə lüt təsəvvür edən, xəyalında canlandırdığı cinsi istəklərindən əla porno film çəkmək mümkün olan, o xəyalllarındakıları həyata keçirməsi mümkün olmadığda  “pişiyin əli ətə çatmayanda, iylənib”  prinsipiylə qadın qeybəti edən, arvadı qız doğub deyə onu birbaşa xəstəxanadan evinə göndərən, sürü və xəstə təfəkkürlü “kişilərimiz” azdımı? Əlinizi vicdanınıza qoyun və düşünün, cəmiyyətə anadan ruhu və ya fiziki durumu xəstə (xəstə dediyimçün bağışlasınlar!) doğulan, cinsi azlıq deyilən bu insanlar təhlükəlidi, yoxsa bu yalnız cinsiyyəti ilə kişi olan məxluqlar???

Müzakirəyə möhtac, çarəsi mütləq çözüləsi olan bu qədər problem varkən, siz nəyi müzakirə edirsiniz, bəylər? Azlıqların müdafiəsi çoxmu şəninizə toxunur? O zaman bütün dövrlərin ən möhtəşəm ixtiraçılarından olan, unikal zəkası ilə əsl intibah insanı sayılan, prototipi hələ də müzakirələr mövzusu olan, dəyəri milyon manatlarla ölçülən Mona Liza ( Cakonda) əsərinin müəllifi, avtomatik silahları və raket qurğularını, vertolyotu, tankı, günəş enerjisinı, kalkulyatoru, gəmi və s. mürəkkəb texnologiyaları hələ XVI əsrdə ixtira edib,onların sələfi olan, sualtı qayığın, skafandrın, deltaplanın, hətta velosipedin çertyojunu çəkən, bu gün rahatca istifadə etdiyimiz hər cihazda ixtira payı olan, zəkası ilə kralları, sultanları ayağına gətirən, adı gələndə hər dəfə təəccüb və dönə-dönə hörmət etdiyim Leonardo Da Vinçi də cinsi azlığın nümayəndəsi olub!  Di onu da təhqir edin, onu da kişi saymayın! Axı sizin nəzərinizdə kişi olmaq cinsiyyətə və ancaq qadınla ünsiyyətə bağlıdı!

Bundan başqa  tarixdə,  dünyanın yarıdan çoxunu fəth edən Makedoniyalı İsgəndərin, antik yunan filosofları Sokratın, Aristotelin, Platonun, Roma İmperatorları Yuli Sezarın, Adrianın, Okravian Avqustun, Antoninin, Rus çarı I Pyotrun, məhşur italyan heykəltaraşı və şairi Mikelancelonun, yazıçılar Walt Whitman, Oscar Wilde, Nikolay Qoqol, Uilyam Şekspir, bəstəkar Pyotr İliç Çaykovskinin də cinsi azlıq nümayəndələri olduğu bilinir.

Gəlin bir az vicdanla danışaq, bu insanların gördüyü işləri və ya möhtəşəm ixtiraları hansımız etdik?  Cəmiyyət bu insanların ixtiraları və yaradıcılığları üzərində qurulmayıbmı? İndi bu insanları qurşaqdan aşağı fərqli istəklərinə görə iddiham etməyə ixtiyarımız varmı? Ümimiyyətlə bu bizi niyə bu qədər narahat etməlidi?

Gəncəm, mənim də övladım olacaq, əlbətdə bir insan  kimi övladımın cinsi azlıq nümayəndəsi olmasını istəməzdim, lakin olarsa nə edərəm deyə düşünürəm. Təbii ki, onun  istəyindən uzağlaşmasına, normal kişi olmasına çalışaram, ona dəstək olaram, lakin mümkün olmazsa….  Yox, yox, sizin kimi baş kəsib, “namus dəllallığı” etmərəm, xor görmərəm! Ancaq və ancaq hörmət edərəm, istəsəz qınayın məni! Axı o pisi ilə, yaxşısı ilə mənim övladımdı, yaxşı və uğurlu övladın yanında dayanmağa nə var ki…

P.S.   Türklər demiş, böyük tikə yeyək, böyük söz danışmayaq, kimsənin gələcəyi ilə bağlı Tanrı ilə müqaviləsi yoxdu. Gələcək övladımın kim olacaqını bilmədiyim üçün, başım böyük daşa dəyər deyə böyük söz danışmaqdan qorxuram həmişə. Hə, çox qorxuram! Və təhqir etmədən öncə, siz də qorxun məncə…

Mən sən deyən olmadım…

ürəyim yanır, ana
baxma gözlərimin içinə, qorxuram
birdən görərsən ürəyimin yarasın,
çətin ürəyin dayana
mən sən deyən olmadım, ana.
mən mümkünsüzü sevdim
əlimin catmadığı,
səsimin yetmədiyi birini…
mən sən deyən olmadım, ana.

mən sən deyən olmadım, ana.
sən məni ağ geyimdə gördün xəyallarında
ama mənsə…
mən o arzuların üstündə rəqs etdim,
oynadım hislərinlə, ana
oynadım sənlə.
bağışla məni,
bağışla mümkünsə!
sən məni hec ağlayan görmədin, ana
göstərmədim sənə gözümün yaşını.
ürəyimin qanıydı hamsı,
süzülüb gözlərimdən gəlirdi.
dözməzdi ürəyin, ana
baxma gözlərimin icinə,
mən xəyanət etdim
sənin arzularına.

mən sən deyən olmadım, ana.
sən otağımın qapısın açdın, 
mən yastığımın altında gizlətdim
ağlayan gözümü,
gizlətdim üzümü səndən.
mənim hıcqırıqlarım 
yastığımın altında qaldı, 
arzularım kimi…
mən sən deyən olmadım, ana
mən sən deyən olmadım.

Günel Treu 

Artur

          Təzə təyin olunmuşdu iş yerinə, hələ özünü yad hiss edirdi. Universiteti yeni bitirməsi, heç bir təcrübəsinin olmaması sıxırdı onu. Hətta sinif  jurnalını belə qaydasında yaza bilmirdi. Dəfələrlə jurnalda səhv etdiyinə görə danlanmışdı. Və hər dəfə də “axı bunu mənə siz öyrətməli idiz” demək istəsə də, deyə bilmirdi. Həm də elə bilirdi ki, nəsə soruşsa ona güləcəylər, irad tutacağlar. Üstəlik də təyin olunduğu məktəbdə də hər şey yerli yerində və ədalətli deyildi. Amma getdikcə təcrübə qazanırdı, ən əsası isə şagirlər onu sevirdilər. Düzdü hərdən hər şeydən bezib, çıxıb getmək, sənətindən tamam fərqli bir işdə işləmək istəyirdi, amma bacarmırdı. Bəlkə də uşağlar onun dərsində daha sərbəst, daha uşaqsı olduqları üçün onu sevirdilər. Axı əslində elə özü də uşaq idi, gülə-oynaya yenicə ayrılmışdı universitet partasından, hələ heç özünü müəllim də hesab etmirdi, canı müəllim danlağından təzə qurtulmuşdu.

          Beşinci sinfə dərsi vardı, sinfə daxil olan kimi adəti üzrə bəzi ərköyün şagirdlər  üstünə qaçıb, üz-gözündən öpməyə başladılar. Öyrəşmişdi artıq! Uşağlarla salamlaşan kimi günün bütün vacib xəbərlərini müəllimin ovcuna qoydular. Təzə xəbərlərdən biri də bu idi ki, sinfə yeni şagird gəlmişdi. Əslində ilin ortasında  sinfə yeni şagirdin gəlməsi o qədər də xoş gəlmədi müəlliməyə. Ilk ağlına gələn isə bu oldu: indi yarım ilin dərsini ona necə öyrədəcəyi? Üzündə narazılıq ifadəsi ilə bu alagöz, sarışın, məsum üzlü oğlana yaxınlaşdı:

–         Adın nədi sənin?

–         Arturdu, müəllim.

 Oğlanın səsi o qədər yavaş çıxdı ki, müəllim bir anlıq adı yalnış eşitdiyini düşündü.  Adı ikinci dəfə soruşub, eyni cavabı alanda əmin oldu Artur adına, axı o qədər də çox eşidilən ad deyildi.

–         Başını qaldır görüm, nə olub axı sənə, hə? Kim incidib səni?

Başını ağır-ağır yuxarı qaldırıb, müəlliminin gözlərinə baxan Arturun baxışlarında yüz ilin dərdi vardı sanki. Bu sarışın, göygöz , ilk baxışda  tipik Qafqazlıya bənzəməyən on yaşlı uşağın səsi o qədər kədərli idi ki, ürəyi sızladı müəllimin. İlk anda ağlına gəldi ki, yəqin kimləsə dalaşıb, kimsə incidib onu. Ya yuxusuzluğdan, ya da ağlamağdan gözləri alqırmızı idi Arturun. Gənc müəllimə nədənsə məhs Arturun da uşaq evindən olduğunu yəqin etdi, adətən belə uşağlar ilk dərsdə daha fağır, daha köməksiz görünürlər, ta ki digər uşaqlara öyrəşənə qədər. Bu məktəbdə çoxlu sayda uşaq evindən olan şagirdlər vardı. Düzdü məktəbdə bütün şagirdlər bir-birlərinə qoşulub, dərs oxuyub, deyib-gülsələr də əsas fərq dərs bitdikdə bilinirdi. Digər uşağları məktəbin çıxış qapısında  valideynləri gözlədiyi halda, uşağ evinin şagirdləri bir-birlərini gözləyir, sonra yığılıb bir yerdə uşaq evinə yollanırdılar. Elə əsil bu səhnə kədərləndirirdi müəlliməni, məhs çox vaxt bu mənzərəni görməməyçün  digər çıxış qapısından çıxıb getməli olurdu. Çox qəribə idi ki, hamısının da baxışı, üz cizgiləri, insana münasibətləri eyni idi, hamısı bir-birinə bənzəyirdi sanki. Bəlkə də belə deyildi, sadəcə o elə gəlirdi… Arturun da üzündə bu ifadələr olsa da, nədənsə o biri kimsəsiz uşağlardan fərqli görünürdü. Sanki elə bu dəqiqə evdən, valideylərinin yanından çıxıb gəlmişdi, ətrafa ürkək-ürkək, qorxa-qorxa baxırdı, üst-başı da tərtəmiz idi. Nə isə bir yalnışlığın olduğu bəlli idi, amma nə?… Artur heç bir suala cavab vermirdi, sadəcə başını aşağı salıb, suallardan lokanik cavablarla canını qutarmağa çalışırdı. Müəllimin bu qısa cavablardan getdikcə hövsələsi daralsa da müəyyən etdi ki, Arturun atası azərbaycanlı, anası isə rusdu. Ataları bir rus xanımla ailə qurduğu üçün illərlə öz ata-anası tərəfindən edilən təzyiqlərə dözməyərək sonda Arturun anasından ayrılmışdı. Dediyinə görə əvvəllər onlara tez-tez  baş çəksə də, indi demək olar ki, gəlmir. Arturun üç yaşlı bacısı da uşağ evindəymiş, nədənsə müəllimə elə gəldi ki, Arturun bacısına görə dərin bir məsuliyyəti var, daha çox bacısından danışırdı.

             Bu məsum, ürkək baxışlı uşaq müəllimin ürəyinə elə yatdı ki, qeyri-ixtiyari onun saçlarını sığallayıb, daha mülayim danışmağa çalışdı:

–         Artur, bəs anan niyə sizi uşağ evinə qoydu?

–         Biz evdə olanda o, işləyə bilmirdi axı müəllim, ona görə məcbur olub “detdoma” verdi bizi, həm də mən bacıma tək baxa bilmirəm…

Ürəyi ağrıdı müəllimin, üzülməkdən başqa əlindən nə gəlirdi ki? Söhbət əsnasında Arturun çoxlu məktəb ləvazimatının çatışmadığını da öyrəndi. Üstündə olan ehtiyat qələmini, təzə dəftərini Artura verib, fənni haqqında bir az məlumat verdi. Amma hiss edirdi ki, Arturun fikri tamam başqa yerdədi, bu uşağın gözləri dənizə bənzəyirdi, sanki toxunsaydın  ağlayacağdı!  Bunu hiss edirdi müəllimə, özündən asılı olmayaraq Arturun saçlarını sığallayıb, əlini onun kürəyinə qoydu:

–         Dediklərimi anladınmı Artur?

–         Anladım müəllim.

–         Bax gələn dərs ev tapşırığlarını mütləq yaz, yoxlayacam. Nəyi başa düşməsən bir də soruş, çəkinmə, oldumu?

Arturdan aralanıb, lövhəyə tərəf gedəndə nədənsə geri döndü:

–         Hə bir də anan gələndə onu mənim yanıma gətir, səni ona tərifləyəcəm, deyəcəm ki sağ olsun sənin kimi ağıllı oğlan böyüdür.

Əsil səbəb Arturda  fənninə və özünə qarşı sevgi yaratmaq idi. Amma elə bu sözləri deyən kimi bu balaca oğlanın bütün kədəri, ağrısı gözlərinə yığıldı sanki, elə bir baxış ki, bu baxışı gənc müəllimə sonralar bir daha unuda bilməyəcəydi!

–         O daha gəlməyəcək, müəllim!

–         Niyə ki? Niyə gəlməyəcək?

–         Üç gün əvvəl onu maşın vurub, mənim anam ölüb müəllim!…

Donmuşdu müəllimə, bütün sinif  başına fırlanırdı, nə qədər düşünsə də söz tapa bilmirdi…

Artursa elə hey danışırdı:

–         Amma gedəndə demişdi ki gələcək müəllim, söz vermişdi axı….