22/04/2026
XƏBƏR LENTİ
Search
MENYU
mobile-logo
Home / 2014 / İyul

İKİNCİ CİNS (QADIN GUŞƏSİ)
0

SAUNDTREK

(Notların müşayiəti ilə yazılmış. Qəzası musiqinin)

 

Şokolad, siqaret, döşəmə, notlar,.. yenə şokolad, siqaret… acı, şirin, acı, çox acı…

Qəbahət, çaxnaşma, cinayət və cəza.

Cəhalət, səfalət, müsibət və qəza.

Mis  flyuqerlərə tapşırılmış şəhər taleyi. Bu şəhərdəki qadınların talesizliyi. Odun daşıyan çılpaq uşaqlar. Bu uşaqların daşıdığı odun qədər hissiz böyüklər –  torpağın üstündəki ölülər, torpağın altındakı ölülər. Keçmiş həyatların cinayəti – çağdaş həyatın cəzası. Qəza şəraitində həyat.

İsti hisslər, ilıq duyğular, yanğılı bədənlər.

Sevgilər, beyin iltihabı, gizli gərdəklər.

Baş tutmaq ərəfəsində olan macəralar… Qərara gəldim ki, bir qərara gəlim. Sənsə artıq yox idin… sən gedəndən sonra qərarım da yoxa çıxdı…, sənin dalınca düşüb getmiş. İndi bilmirəm hansınızı axtarım, səni ya qərarımı. Belə….gizli gərdəklər nağıllara həsrət qaldı. Duyğular soyudu, sönükdü,  beyinləri sancı doğradı.

Bu gün, sabah, keçmiş, gələcək – axirət.

Qorxu, hürkü, günah, çapılmış kəllələr – həqarət.

Çal, çalış, çabala. Bu gününü düşünmə, axirətinçün yaşa. Neynirsən həyatı? Həyat deyilən o yanlışlığı, yabançı cərəyanlar selini….. Axirəti düşün. Hər şeyin sonu odur. Cəhənnəmə siyahi tutulur. Bax gecikməyəsən…

Xeyir, Şər, birmənalıq ya ikitirəlik, təbəələrə örnək.

Yaxşı-pis, olar-olmaz, seçim, iflas, yaş gözlərə örpək.

Çoxmu ağrıdır? Postament üzərinə qaldırdığın ehkamlar noldu bəs?.. Yerə çırpıb tapdadilarmı? Ax, ruzigar…… axmaq ruzigar. Ağlama! Dirəncinlə insanlara örnək ol. Yıxıldınsa, qalx. Tut qolumdan, gedək. Örpəyimi çəkirəm yaş gözlərinə, görməsinlər, bilməsinlər. Yol uzaqdır, düz göyün tağına qalxmalıyıq, mərtəbələrlə….

Dəhliz, labirint, künclərdə pusqu, çaşqınlıq, divar.

Istəmədiyini etmək qorxusu, məcburiyyət, töycü-biyar.

Divar dibi uzanan yolla irəliləyirəm. Nə yol qurtarmaq bilir, nə divar tükənir. Başım üstündə çalağanlar dövrə vurur, yıxılacağım anı gözləyirlər. Yıxılmam…., çalağanlara acıyıram.

Məni biyara göndərmək istəyənlərə də acıyıram. Heç kəsə borcum qalmamış artıq.

Sel hökmranlığı, köhnə vadilər, uçurulmuş bəndlər, lilli su, xəndəklər.

Təbiətin acısı, xəndəklərə atılmış dəyənəklər, boğulmuş itlər..

Çürüntü və torpaq qoxusu. Tağından üzülmüşləri sel qabağına qatıb aparır. Xəndəklər nə üçün qazılmış görəsən? Ax, niyə unutdum?…., kimsəsizlər əbədi uyuyacaqmış orda. İndi isə su doldurmuş onları, lilli su…, quyu kimi dərin onlar.  Dəyənəklər atılmış ora… ki, daha heç kəs kötəklənməsin.  İtlər boğulmuş orda. İtlərlə qədim romalılar kimi davranılır, eynən..,sayıqlığı itirdiyinə görə onları çarmıxa şəkən  romalılar kimi….

Sən, sənin məzəmmətin, nəfəsin, sözün, bu da qoşalülə.

Mən, mənim inadım, pünhan qəsrim, qüllələrlə öpüşən güllə.

(bağışla, ucalığına çata bilmədim..)

Alovun sərxoş dilimləri nə deyir sənə? Vaxtı əməllərlə doldurmağın zamanı yetmədimi? Dünənə donbalan gözlər sabaha çevrilməzmi? Uca qülləli qəsrimi unutduracam sənə.  Bilirəm, yuxuda tez-tez görürsən onu.  Yeri gəlmişkən, tüfəngə də ehtiyac yox artıq. Mən elə-belə də ölməyə hazıram, qatili əziyyəyə salmadan. Hələ güllələr atılmayıb, açılacaq yaraların qanı axmaqda, fəğanı göylərdə…

Hərflər, hecalar, cümlə, sətir, vərəq, kitab.

Tərəddüd, səy, nida, pərəstiş, peşmanlıq, xitab.

Sözlər yoxdu. Mənalar ampersandda kilidlənmiş. Çürük totemlər üzdə. Pərəstışmi edim, tərəddüdmü?…..Bir addım, tərəddüd,… sağa-sola boylanış, növbəti səhvmi?…, ikinci cəhd. Qarşındayam. Pişvazıma çıxılmasını heç istəməm. Çıxma. Gözlərim çevrilib onsuz, bir tək cismimdən başqa görməz kimsəni. Get, üzümü yoxluğuna tutum…. varlığına xitab edim… , ah yox, bəyənilmədi, …..reverse.

Xəyanət, iblis, yalan, naqislık, həyəcan.

And-aman, qayıdış, yalvarış, həyatını bölən tufan.

Yanaqlara axan göz şorbaları kimi aldadır? Qurudalım onları. Günahları şəhvətin ombalarında gizlənmiş cılız statusdan əl çəkməyin vaxtı yetib.., bilirmisən?? Tufanlara dayanıqlığı kim öyrətdi mənə, soruşmazmısan?…

Yumruğumda hələ soyumamış nisgilimi düyünlərəm. Səndən güclü olduğumu göstərməkçün sənə..

Yasaqlar, qadağalar, mentalitet, naməlum pərəstişkar.

Yaşıl, xatalı gözlər, espanyolka, cod səs, yalançı xilaskar.

1, 2, 3, 4, 5…. 9, yenə 1, 2…. 10-a çatmiram, yuvarlaqlarım yox artıq. Bir riyakarın hökmü ilə sıfırlarım silindi ya qaçdı məndən, bilməm…. Dövrə üzrə hərəkətə sövq edildim – şəxsi mentalitetim… Ürküdülmüş sıfırlar daha boşluğumu doldurmayacaq. Boşluğum sıfırsız qalacaq, mən rəqəmlərdə çürüyəcəm.

Məni xilaskarımla tək buraxın. Qoy aldatsın məni. Qoy aldanım. Belə xoşladım…

Gecə, lal sükut, göy üzü, onuncu planet, ulduzlarla qeybət.

Qanlı qızılgül, xara atlas, qara brilyant, məxvi söhbət.

Göydə qeybəti gecə gizlətdi. Hamı and verdi ki, bir bəni-adəm bilməyəcək. Ulduzlar, məlakələr, buludlar, elə Ay özü də …. söz verdi. Tək bircə səhər şehi əhdə xilaf çıxdı. Sirri aləmə bəyan elədi, səpələdi güllərin üzərinə, qızılgülün qanı yanağına sıçradı. Qızlar qanlı gülü bəyəndi, dərib yaxaya sancdılar, xara atlas üstünə taxılan daş-qaş hirsindən qaraya boyandı. Şeh bununla yetinmədi, azmış kimi səpələdi sirri göl üzərinə. Göldə çimənlər lal oldular. Oldular ki, sirri dağıtmasınlar.

….inanma mənə, yalan deyirəm…. Qapılar açan səmimiyyətimə inanma! Qoy hamı inansın, sən inanma..

 

 

Şokolad, siqaret, külün sığalından deşilmiş ponço.

şirinlə acının ürəkbulandıran tandemi….. yox, qurtardım mən şokoladla..

Döşəməyə dağılmış notlar, çiynimdə dolaşmış saçlar, piano, oreqano, ağ oyuncaq ayı, mənim rəngli topum – yaddaşın serfinq oyunu.., Keşmişin İndiyə qulaqburması.

təzahürlər, qadağalar, tabulardan küsmüş daxili maqma.

yerdə oturub, yalın dabanlarıma baxıram.., onlar da yerdədi, mənim yanımda..

tozlu pəncərə şüşəsindən döşəməyə şığıyan şıltaq günəş şüası məni arayır…, “min tərkimə, gedək” deyir. Səd heyf, itirirəm onu. Tərkdəki duman xaosundan karıxıb qaçır şüa… yenə məchulluqla başbabaşam… günəşin xəyanətində.

Köhnə çarpayı, hünülər qonmuş miçətkən, bürkü, tüstü.

Duman, ağımtıl boz divarlar, alçaq tavan, sarımtıl boz pərdələr, pastel tonlu anturaj, hörümçək torları, tora düşmüş göz yaşları, nəyi ki hörümçək mirvari bilir, pıçıltılar, ….. sınmış fincan, telefonun yoxluğu, iztirab, sənin də yoxluğun, ovcumda həblər, həblərdə qurtuluş, otaqda ilğım…..

gözlərim yumulur….yuxumu, gerçəkmi?… burdayam, orda??….

yenə şokolad, siqaret,

yenə acı, şirin…., acı, çox acı….

 telefonun zəngi …uzun-uzadı…., əlimi atıram və xatırlayıram ki, telefon yoxdur.

yetər, yetər! Dəqiq nəsə etmək lazımdır.. bitirmək..

“İnnocence”  sədalarına qarışmış alatoran…. nəbzimin səsi ayrıca notlarda..

Sevimli parfümüm  “İdylle”…, bir də

aviabilet…, uzağa, çox uzağa… sənin yoxluğuna.. 

şokolad.. 

/// *% ()  (=) >>~ \ ^^ # <> ||| ***

HEKAYƏ
0

 

Əfran Əsgəroğlu

“İnsan oğlu”

Çöp kimi atılan, qul kimi satılan, çörəyi olmadığı üçün acından ölən körpələrə ithaf olunur.

 

İnsan oğlu, salam. Bu gün səndən yazacam. Bu dəfə ki hədəfim sənsən. Qələmim ilə səni dərmə-deşik edəcəm. İnsan oğlu, hara gedirəm səni görürəm. Hara gedirəm səndən danışırlar. Çox məşhursan, insan oğlu, çox. İnsan oğlu, sən haqda bir çox şeyləri öyrənmişəm. Amma mən, mənə və digərlərinə ən çox təsir edənləri danışacam. İnsan oğlu öyrənmişəm ki, Əfqanıstanda 6 yaşlı qızı satdığa qoymusan. Gələn – gedəndə o, 6 yaşlı qıza sahib olmaq üçün dəridən qabıqdan çıxır. Pul lazım idisə, sən ya inəyini, ya qoyununu, ya da eşşəyini sata bilərdin. O qız inəkdən, qoyundan, eşşəkdən çoxmu dəyərsiz idi? Axı o qız bu yaşda kiminsə “arvadı”, “qulluqçu”su olmağa məhkum deyil. O qızın hələ vaxtı deyil, kim iləsə bir yatağı bölüşsün. Bazarda 6 yaşlı qız satılmadı.Sadəcə kimin isə “şərəfi”, “namusu”, “vicdanı”, “qeyrəti” və ən əsasda “insanlığı” satışda idi. Kimin şərəfi yox idi “şərəf” alırdı. Kimin vicdanı yox idi “vicdan” alırdı. Bir sözlə kimin nəyə ehtiyacı var idi, kimin nəyi yox idisə onu alırdı. Bilirsən, o qız kim ola bilərdi? Məktəbi bitirib ali təhsil alardı. Ən azından müəllimə işləyərək sənin kimi “Eşşək” ləri adam eləməyə çalışardı. Əlifbanı, oxumağı, yazmağı, hesablamağı öyrədərdi.Şagirdlərinə ANA, VƏTƏN sevgisi öyrədərdi. Kim bilir, bəlkə də yenidən dünyaya Xalid Hüseyni yetişdirərdi. Sən isə bunları başa düşməyəcək qədər çox “Əclaf”san , insan oğlu. “Əclaf”san… İnsan oğlu, bilirsən keçən dəfə zibil yeşiyindən çörək tapa bilmədim. Çox acmışdım. Özün bilirsən də mən uşaq evində böyümüş adamam. Nə “ANA”m var, nə də ki, “ATA”m. Gecələrim blokda, parklarda ki oturacaqlarda keçir. Zibil yeşiyindən çörək tapa bilmədim deyə çox üzülmüşdüm. Sən demə zibil yeşiyində çörəkdən də dəyərli bir şeylər var imiş. Körpələr. Bəli, zibil qutularına çöp kimi atılmış körpələr. Uşaq evində Sara ana danışanda eşitmişdim. Sara ana deyirdi ki, oğlu ilə gəlini 8 ildir ki, uşaq üzünə həsrətdilər. Düşündüm. Fikrə getdim. Özü-özümə sual verdim. Görəsən, 8 il və daha çox uşaq üzünə həsrət qalanlar, zibil qutusundan tapılmış körpənin valideyinlərini bağışlayarmı? Bir tərəfdən illərlə uşaq üzünə, uşaq gülüşünə həsrət qalanlar, digər tərəfdən isə yeni doğulmuş körpəsindən imtina edənlər gözümün önündə canlandı. İnsan oğlu, adam da canından, qanından olan birindən imtina edərmi? 9 ay bətnində onu qorudun, ac qoymadın, yaşatdın, həyat verdin Və dünyaya gələn kimi nədən isə imtina etdin. Bilmirəm, insan oğlu. Bilmirəm. Ya sən rədd olub gedəcəksən buralardan, ya da ki, mən… İnsan oğlu, heç vaxt yeməyini yarımçıq qoyub süfrədən, qalxma. Küçədə ayaqüstü yemək yeyəndə yeyə bilmirsən deyə, artığı nə zibil qutusuna , at, nə də ki, daş üstünə qoyub, getmə. Bir düşünsən, insan oğlu o zibil qutusuna atdığın, daşın üstə qoyub getdiyin artıq qidaya milyonlarca insanların ehtiyacı var. Azərbaycanda toydan sonra yeyilməyən və artıq qalmış qidalar ilə ac qalmışları və səfil həyatı yaşayanları doyuzdurmaq olar. Afrikada hər gün 1000-lərlə körpə acından ölür. Sən isə hələ də “ANA”na “bu nə yeməkdi ee bişirmisən? Yemirəm”-deyib etirazını bildirirsən. O isə hər gün “ANA”sının gözü qabağında, acından gözünü əbədi yuman uşaqlar var. Belə etmə, insan oğlu. Belə, etmə. Hər gün bir “ANA”nın canından, qanından olan övladı gözləri önündə məhv olur. Bu dünya hər gün bəlkə də Nelson Mandelasını( CAR-ın ilk prezidenti, irqçiliyə qarşı mübarizə aparan lider ), Kofi Annan-nını ( BMT-nin keçmiş baş katibi ) itirir. Sən isə hələ də süfrədə əlin ilə boş qabı itələyəcək qədər “Axmaq”san, İnsan oğlu. “Axmaq”san…

HEKAYƏ
0

Hər şeyi gözə almaq kimi boşdan bir hal yaşanmaqdadır. Və ya silib yenidən başlamaq. Unutmaq, sevmək, alışmaq, gülümsəmək, susmaq, yatmaq və heç durmamaq. Dinlədiklərini kiminlə bölsən, sən dinlədiyini hiss etməz. Eləcə də yaşadıqlarını anlatsan, inanmaz. Siqaret qutusunda belə zərərini anlatib duran yazini “Azpetrol yaxşı yol” kimi tərcümə edirsən. Dostların kommunist, ailən kapitalist, qohumların pessimist, qız rəfiqən optimist, sən də bu saatdan sonra sürrealist ol. Kommunist dostlarını bank, kapitalist ailəni ABŞ, pessimist qohumlarını Amazon meşəliyi, optimist qız rəfiqəni heç gör. Və inancını sorgulayıb duran, başqa – başqa “neceymişəm”i, “ hardan harayaymışam”ı və nəhayət, qulluqa görə sözün olmalılar da var. Dərdli olsan: “ səhər, bax, yenə günəş dogacaq ” deyib təsəlli edecek özünə təsəlli lazım olanlar. Belə getsə, ovmadığımız umacları da, kəsmədiyimiz əriştələri də görmədən silinib gedəcəyik. Boş yaşamaq kimi gözəllik heç bir yerdə təsvir olunmayıb. Boş yaşayanları sarsaq adlandırıblar. Niyə ? Həyat ki insanlara yaşatdığı hadisəni səhəri gün eyni saatda insana xatirə kimi sunursa, sən necə bu həyatı ciddiyə alırsan ? Hələ aforizmləri oxuyub əməl etməmək var.
Kumir seçdim, janr seçdim, düzən seçdim, moda seçdim, məni seçdilər, mən
seçildim. Bir təlimçi qolunuzdakı saata hər zaman fikir verin. Onun bahalı olması sizin üçün zamanın dəyərli olması və o saata verdiyiniz məbləq sizin hər saniyə qazandığınız məbləq anlamına gəlir söyləmişdi. Az öncə fikir verdim, saatsızlar daha mehribandır. Sevgidən ülvilik gözləyərək Leylini bir obrazdan başqa bir şey olmadığını unudub onu misal gətirənlər var. Bir də yalnızlıq var. Ahmet Kayadan başlayıb səndə duran yalnızlıq. Yataqda çarpaz yatmaq, əllərindən tutmaq, acı qəhvə içib sərxoş olmaq və bir də oxumaq var. Niyə də bir gün sən də toyda başlar üstünə atmadığın şabaşı Eyfeldən fransızlara atmayasan. Bəlkə də sən də o “ qırmızı xalı ” üzərində yeridiyində “ i love you dolma ” demiyəsən ?
Gülürsən .. Əminsən … İstəklisən… Və qıyıq gözlü bir qadının əllərindən şərabı sən də icəcəksən

ŞEİR
0

QOCA ÇİNAR

Gül-çiçək ətirli Gülül dağında,
Pirğələm düzündə, yol qırağında
Diqqəti cəlb edir uca bir çinar,
Pərişan, hüznlü qoca bir çinar.
Boy atıb, dayanıb ömrün qışında,
Yıxılmaq havası əsir başında.
Quruyub gövdəsi, qol-budaqları,
Torpaqdan su içən “Yaş dodaqlar”ı.
Yüz yaşlı qocanın saçlarıtək, bax
Tökülüb, qalmayıb üstündə yarpaq.
Yağan yağışlardan, düşən şehdən də,
Güclü küləklərdən, əsən mehdən də,
Hərdən silkələnir, hərdən titrəyir,
Gah sağa, gah sola başını əyir.
Elə bil,tanrıdan diləyir aman,
Yıxılmaq istəmir ucalığından.
***

O həmin çinardı, xeyli qabaqlar
Saçardı gövdəsi əzəmət, vüqar.
Onda sağlam idi qol-budaqları,
Çətirə bənzərdi sıx yarpaqları.
Sərinlik gəzənə gəl-gəl deyərdi,
Yolçuya yaxın gəl, dincəl deyərdi.
Yayda kölgəsində çeşmə bulaqlar
Gecə də, gündüz də qaynayıb çağlar,
Axardı çöllərə səhra çayıtək.
İstidən sıxılıb yananda ürək
Ora yetirərdi özünü hər kəs.
Orda dincələrdi tövşüyən nəfəs.
Ətrafı gülüstan, güldü, çiçəkdi,
Güldən-gülə uçan al kəpənəkdi.
Quşlar da qoynunda qurmuşdu yuva.
Günəş boylananda, güləndə hava
Onlar da öz şirin cəhcəhəsiylə,
Ruhları oxşayan sirli səsiylə
Yayardı hər yana həzin musiqi.
Cənnət guşəsiydi o yer, həqiqi.
***

 

 

Hanı o zamanlar, hanı o günlər?!
İndi xatirələr xəyalda inlər.
Bir gündə dəyişdi iqlim, ruzigar,
Yağmadı neçə il nə yağış, nə qar.
Çeşmə bulaqların qurudu gözü,
Sonra da qurudu çinarın özü.
Quraqlıq yandırdı-yaxdı çölləri,
Əlvan çiçəkləri, əlvan gülləri.
Yox oldu çal-çağır, o şənlik, büsat,
Çinar da beləcə tək qaldı,heyhat.
***

Bir vaxtlar qoynunda min yuva quran,
Nəğmələr oxuyan, cəhcəhlər vuran
Bülbül, sarıköynək, köçəri quşlar,
“Gecə qonaqları”,hətta bayquşlar
Ondan üz döndərdi,gəlməyir yaxın,
Ötürlər yanından hey axın-axın.
Üstəlik çinarın əzəmətinə,
Tanrı qüdrətinə, mərhəmətinə,
Boğazdan yuxarı təriflər deyən,
Sərin kölgəsində özünü öyən,
Bəzi insanlar da, deyim düzünü,
Quru gövdəsinə dikib gözünü.
İndi də gözləyir yıxılmağını,
Çapıb talamağa qol-budağını.
Əlləri baltalı,hazır, müntəzir,
O “köhnə dostlar”da bir fürsət gəzir.
Min əfsus, belədi acı həqiqət,
Hər kəsə xas deyil mərdlik, sədaqət.
Mərdlik anlayışı dərindən-dərin.
Mərdlik qürurudu saf ürəklərin.
Onda qərar tutub cəsarət,hünər,
Ondadı rəşadət, ondadı zəfər.
Sədaqət duyğusu qəlbə işıqdı,
Ömürə bəzəkdi, bir yaraşıqdı.
Odur bütövlüyün, mayası özü,
Qurani Kərimin ayəsi, özü.
O duyğu vicdanın ali səsidi,
Tanrının insana hədiyəsidi.

 

Odur ki, qəm yemə, qocaman çinar,
Meydanda tək qalan qəhrəman çinar.
Sənin tənhalığın, sənin təkliyin,
Əl çatmaz, ün yetməz o yüksəkliyin
Mərdlik nümunəsi,dəyanətindi!
Özünə əbədi sədaqətindi!

VƏTƏN YANĞISI

Azərbaycanın milli qəhrəmanı
ÇİNGİZ MUSTAFAYEVƏ
İthaf edirəm.

Əziz dostumuz, qardaşımız,
Qəhrəman silahdaşımız,Çingiz!
Səni biz tez-tez anırıq xəyallarda.
Fərqi yox, olsan da harda, yad edirik.
Yoxluğun incidir, qəlbimizi sökür,didir.
ağlayırıq içimizdə,
bu adətdir bizdə.
Fəryad edirik, vətən oğulları,
vətəndaşlar, həqiqi qardaşlar.
Gec ansa da, səni qələm,
ancaq yenə hər dəm
olmusan könlümüzə həmdəm.
Yəni bunu dəqiq bil, səni heç kim, heç vaxt
unudan deyil bizlərdən,
əmin edirəm mən.
Çünki sən vətən uğrunda alışan, yanan,
al Günəşi andıran bir ürək.
Qısa, şərəfli həyatınla,
o böyük adınla oldun əbədi.
Azərbaycan-Türk gəncliyinə örnək.
Sən xalqın, millətin
hələ bələkdə olan,
yenicə doğulan dövlətin
müstəqillik yolunda axıtdın qanını,
fəda etdin canını.
Sən adi telejurnalist,
fəqət vicdanlı idealist, əzmkar,
sənətində peşəkar bir insan idin.
Qeyri-adi can idin.
Bir gün, bir an içində,
millət qan içində
erməni təcavüzündən, xainlərin üzündən
boğulanda, çətində,darda
sən qalmadın kənarda çoxlarıtək.
Ey böyük insan, böyük ürək!

 

Bəli, sən əsl vətəndaş idin,
hamıya qardaş idin.
Götürdün kameranı,silahını
asdın çiynindən,
müsəlləh əsgər oldun
həmin andan, o gündən.
Vətən eşqi, vətən yanğısı
saldı səni çöllərə,
məskənin oldu dağ-dərə.
məhəl qoymadın gizli hədələrə.
Erməni vəhşiliyinin
bütün dəhşətlərini,
alçaq hərəkətlərini lentə köçürdün.
Öz gözlərinlə hər şeyi gördün.
Xocalı soyqırımı! O kütləvi qırımı!..
Düşmənin tələsindən,
qəfil gülləsindən
torpaq üstə düşüb qalan,
“yıxılıb sürüşüb qalan”
neçə-neçə igidləri, cəsədləri, meyitləri
çökəkdə, düzdə, öz elimizdə
kimsəsiz, sahibsiz qalmış
qan içində, əbədi yuxuya dalmış
məsum, körpə uşaqları,
Sinəmizə çəkilən çalın-çarpaz dağları,
o dözülməz dərdi
Sənin kameran çəkdi,
dünyaya göstərdi.
Sərhəd boyu qarış-qarış
eli-obanı gəzdin, hər bölgəni,
hər yanı gəzdin.
Nələr gördün, nələr çəkdin!..
Ürəyində nələr çəkdin.
Dözmədin zavallı xalqının,
Həmişə başı qeylü-qallı xalqının
dərdlərinin ağırlığına.
diz çökdün yana-yana,
hönkür-hönkür ağladın uşaq kimi.
O faciən, o qəminlə, o hüznlü görkəminlə
bizim də qəlbimizi dağladın
od kimi, ocaq kimi.

*****

Yaxşı yadımdadı, gəlmişdin o vaxt
Ağstafaya, bizim oğuz tayfaya.
1991-ci ildə görüşdük Dağkəsəməndə.
Xəbər yayıldı kəndə!
Çingiz Mustafayev bizə qonaq gəlib!
O məşhur eloğlumuz, hamımızın dostumuz
o qoçaq gəlib.
Gəlib ki, lentə alsın,
çəksin unudulmuş,
bu müqəddəs yerləri.
Gecə-gündüz düşmənlə üzbəüz
döyüşən könüllü əsgərləri.
Mərd sifətini, uca boyunu,
qara, bir az uzun saçlarını,
qayğılı qara gözlərini, qaşlarını
görənlər ilhama gəldi,
hamı səni salama gəldi.
Olduq neçə gün bir yerdə,
qaynar nöqtələrdə, çox yerdə…
Tatlıda, Qələmçədə, Xeyrımlıda, Əskiparada.
vəziyyət gərgindi harada?
Goranboyda! Getdik ora da,
Gördük Şəfəqi, Qaraçinarı,
oradakı insanları.
sakinlər necə də sevindilər
bizim gəlişimizə, xeyirxah işimizə.
Bir ağızdan dindilər-Xoş gəldiniz!-dedilər.
Bükülmüş qamətləri dikəldi,
əhval-ruhiyyələri yüksəldi.
hamı bizi alqışladı.
Az sonra döyüş başladı!
Sən də gördün öz işini,
izlədin döyüşün gedişini.
Hər şeyi lentə aldın,çoxlarının gözündə
qəhrəmantək ucaldın.
Kameranı durbin kimi,
sərkərdə, tribun kimi
istifadə etdin, bizə köməyə yetdin.
Çəkdin yaxına,bəri dığaları,gədələri .
yerlərini göstərdin bizlərə.
o həyasız üzlərə, alçaq sifətlərə,
itlərə xeyli tamaşa etdik,
sonra da bir-bir çoxlarını gəbərtdik.

 

Sonda, döyüş bitən anda
bir şəhid də biz qazandıq,
qəlbən acıdıq, yandıq dostumuzun taleyinə.
-Allah rəhmət eləsin!-dedik yenə
cəmi Vətən uğrunda ölənlərə,
igidlərə, ərənlərə.
O gün baxdıq ölümün
hamımız gözünə dik.
Fəqət biz ölmədik.
Nə etmək olar?
Hər kəsin öz bəxti, öz qisməti var.
Orda –Goranboyda- o tayda ayrıldı yollarımız.
Sən daha da getdin qabağa,
lap uzağa.
Usanmadın, dözdün hər əziyyətə.
getdin kişi kimi sonadək,
çatdın hədəfə.
qovuşdun əbədiyyətə!..

VƏZİYYƏT NİYƏ BELƏ GƏRGİNDİR?

Deyinirəm öz-özümə, tab qalmayıb
nə səbrə,nə dözümə.
Hanı haqq-ədalət?Hara qaçmış həqiqət?
Yoxsa onlar da qaçqın-didərgindi?
bu nə gündü?
Hanı qanun,hanı qayda?
Niyə günlərimiz keçir ahla-vayda?
Nə edim,necə edim,baş götürüb hara gedim?-
deyə
insanlar vurnuxur
ora-bura,
əksəriyyət işsiz,avara.
Cavanlar, əmlakını satanlar,bir parça
çörək dalınca
xaricə üz tutanlar
günü-gündən artır,çoxalır.
O biri yandan gözləri yollarda
qızlar da qarıyır,
evdə qalır.
Biri inşa edir göydələnlər,
restoranlar,
şadlıq sarayları,
başından aşır dövləti,varı.
Bir çoxları isə ac-yalavac, mövcud olmağa
möhtac.
Məmur özbaşnalığı,
yuxarıdan aşağı
yağır həqarət,
gözlərdə,ürəklərdə nifrət.
Tapdalanır ayaqlar altında
hüquqları vətəndaşların.
Heç nə vecinə deyildir qəlbidaşların.
Vətənimiz rüşvət yuvasına dönmüş,
Torpaqlar işğal altında,
Ümidlər sönmüş.
Güman yox azadlıq savaşına, yurd qayıdışına,
Sanki millət əleyhinə əks təbliğat gedir.

 

 

Gənclər “ulduz” yarışında,
Hər gün ekranlarda meyxana,muğamat gedir.
Nədir məqsəd? Nədir bu siyasət?!
Əldən getdi torpaq, xalq, millət.
Anarxiya,monarxiya hökm sürür,
“Demokratik”,varlı,zəngin ölkədə
Gümanlarda,bəlkə də,keçdi ömür,
keçdi gün.
axı niyə,nə üçün?
Metroları,tinləri,
izdihamlı yerləri
bürümüş dilənçilər.
Dərddən,xəcalətdən kamantək
bükülmüş dilənçilər.
Niyə bu qədər bizdə,
obada,elimizdə
ehtiyac kök atmış,
yuva qurmuş?
Köhnədən qalan nə var
hamısını uçurmuş.
Axı var neftimiz,
üstəlik qazımız da,
qeyri –neft sektorumuz da.
Xəzərdə, Kür-Arazda
balıqlar torumuzda…
Gömrükdən gələn gəlir,
bir çox başqa vergilər…
Kim bilir,daha nələr-nələr…
Adambaşına düşən gəlir,
bilənlər bilir…
Düşünəndə bu haqda,
qəlbim yanır ocaqda.
yıxılıb ölməyim gəlir.
Bəzən də öz-özümə dəli kimi
qışqırıb,gülməyim gəlir.
Belə olan bir halda,
Deyin,bax,bu sualda
aydın olmayan nə
var,vətəndaşlar?

 

 

Hanı bizim payımız?
Çox da deyil sayımız!
Kimlərdi gecə-gündüz cibimizə
girənlər?!
Bu dünyada kimlərdi cənnəti,
cəhənnəmi görənlər?!
Kimdi bizi talayan?
ehtiyac tonqalında
oda yaxan,qalayan!
Axı biz də ölkənin
qalasıyıq,daşıyıq!
həqiqi varisləri
sadə vətəndaşıyıq!
İşığımız,qazımız kənardan
alınmayır,
Mingəçevir,Şirvan,Şəmkir
bir-bir
hər yana gur işıq yayır!
Qaz da çıxır,
bu torpağın təkindən.
Bəli!bunu deyirəm mən.
O torpağın ki uğrunda
döyüşən biz,ölən biz,
şəhidlik zirvəsinə,ucalan,
yüksələn biz!
Bundan artıq nə deyim daha?!
Niyə satılır beş qat
qiymətdə baha
öz malımız özümüzə?!
Kim baxsın şikayətə,sözümüzə?!
Hanı haqq-ədalət?
Hara qaçmış həqiqət?
Yoxsa onlar da qaçqın,didərgindi?
Niyə vəziyyət belə gərgindi?!

YAY GECƏSİ

İsti yay gecəsidi,
gizlənib hardasa küləklər.
Ağzımda dilim quruyub,
həyətdə gülüm quruyub.
Varlığım sərinlik sorağıyla iməklər.
Ürəyim istəyir soyuq bir şey,
Nə olur olsun! Fərqi yox.
Su,ya da ki, mey,
fəqət ərşə çəkilmiş hər şey.
Boğuluram, havam çatmır,
Çevrilirəm o üzümdən bu üzümə.
gözlərim yuxu yatmır,
Qalxmaq istəyirəm,
ayaqlarım baxmır sözümə.
Sanki ömrün son anı, son nəfəsidi,
Ətraf cəhənnəm mənzərəsidi!
Yalvarıram,saçlarımı daraqlayıb, sığallasın
şiddətli yellər!
Göylər leysan töküb ağlasın!
Könlüm haray çəkir,
qaçıb uzaqlaşmaq istərəm!
Atılıb dənizin ağuşuna,güclü yağışına,
Dəli bir tufanla qucaqlaşmaq istərəm!

Görməmişəm
Toydayam,şənlənirəm yemək-içmək məzədi
Süfrədə nazü-nemət zövqümcə tər-təzədi
İçkilər buzlu sərin – kəm şirin ,turşməzədi
Gəlmişəm mən bu yaşa belə şey görməmişəm
Ömrümdə ilk dəfədi -belə toy görməmişəm

Musiqi sədaları qəlbi meyxoş eləyir
Al şərabın qoxusu əqli bihuş eləyir
İnsanlar deyir -gülür,badələr nuş eləyir
Dadı damaqda qalan belə mey görməmişəm
Ömrümdə ilk dəfədi -belə toy görməmişəm

Şövq ilə rəqs eləyən gül-çiçək qızlara bax
Gözləri qamaşdıran sirli ulduzlara bax
Qaş -gözü qəlbi yaxan sevimli dildara bax
Üzü aydandan da gözəl elə ay görməmişəm
Ömrümdə ilk dəfədi -belə toy görməmişəm

Birisi məsti -xumar ,biri dilxoşluq edir
Biri sərxoş dolaşır,yüklənib – hallı gedir
Oynayır bəylə -gəlin,cavanlar yallı gedir
Yaraşan belə cütlük, belə tay görməmişəm
Ömrümdə ilk dəfədi -belə toy görməmişəm

Xoş keçir məclisimiz,yüksəkdi ovqatımız
Fərəhdən nəşələnib kövrəkdi ovqatımız
Var olsun el-obada toyumuz-büsatımız
Deyirəm Tanrıverdi belə şey görməmişəm
Ömrümdə ilk dəfədi- belə toy görməmişəm.

Yer kürəsi

Yer kürəsi nə yox səndə?
Özün kimi oymaq olmaz
Bəzən üzə gülməsən də
Yenə səndən doymaq olmaz

Min zövq ilə yaranmısan
Cilvələnib daranmısan
Ayla,günlə sarınmısan
Ulduzları saymaq olmaz

Təbiətin əsrarəngiz
Çölün,düzün lalə,nərgiz
Meşələrin yaşıl dəniz
Belə cənnət bir bağ olmaz

Himalayın sirlə dolu
Çən,dumandı zirvə yolu
Şah dağın var dəli,dolu
Elə şıltaq bir dağ olmaz

Qızıl quşun ,tərlanların
Pələnglərin,aslanların
Maralların,ceyranların
Göz yaşına qıymaq olmaz

Şəlalələr,sulu çaylar
Kürün,Nilin ulu çaylar
Sahilləri bizi haylar
Xülyalara uymaq olmaz

Okeanların,dənizlərin
Göylər kimi sonsuz,dərin!
Çimərliklər gözəllərin
Göz qaçırmaq,yummaq olmaz

Kainatın bəzəyisən
Ən gözəli,göyçəyisən
Bu gün barıt çəlləyisən
Səni gözdən qoymaq olmaz.

Olsun

Şərtdi şair yaradanda yazanda
Həmqafiyə öz yerində düz olsun
Havalanıb, hətta təbii azanda
Çərçivədə söz yerində düz olsun.

Əks eləsin şeriyyəti zamanı
Millət görsün həm yaxşını – yamanı
Gələr bir gün hər bir şeyin zamanı
Başda əyri – düz- yerində düz olsun

Tanrıverdi, dərd içində hönkürə
Halallıqla ömür sürə gün sürə
Söz ağzından vulkan kimi püskürə
Ürəyində haqdan yanan köz olsun
22.02.13

 

MİLLİ BAYRAQ

Xalqımızın qeyrətli oğlu Ramil Səfərova İthaf edirəm:

Milli bayraq milli qürur rəmzidir,
Vətəndaşdı ona baxıb öyünən.
Dövlətimin,millətimin nəbzidi,
Qəlbim kimi o çırpınan ,döyünən
Səkkiz guşə tək ulduzla bir ara
Qucaqlaşıb sinəsində aypara
Göy ,qırmızı ,yaşıl rənglə bəzənib,
Şeir dilli bir agənglə bəzənib.
Ulduz-Günəş- əbədiyyət deməkdi.
Bayrağımda uğur rəmzi ,diləkdi.
Aypara da uzun ,qəmli hekayət
Yamğalanıb hesab edin qənimət.
O həm türkə, həm də dinə işarə,
Qəhrəmanlıq tarixinə işarə.
Gör rəng xalqım ,öz millətim ulu-türk,
Həqiqətin ,yaradanın qulu türk.
Rəng qırmızı -müasirlik simvolu,
Məmməd Əmin seçmiş özü bu yolu.
Yaşıl rəng də dinimizin rəngidi,
Elimizin günümüzün rəngidi.
Məntiqə bax :-açıq yoldu yaşıl rəng,
İnancımız həyat ilə həmagəng.
Gözəlliyi heyran edir hər kəsi,
Dalğalanır, nə şirindi nəğməsi.
Sən ey gənclik,- gələcəyin günəşi,
Zəmanənin qaynar eşqi ,atəşi,
Bu ölkə də, bu millət də sənindi,
Bu bayraq da ,bu dövlət də sənindi.
Bu gün hər şey olur sənə əmanət,
Sən özünsən gələcəyə zəmanət.
Ramil kimi sev vətəni ,bayrağı ,
Sevgin olsun düşməninə göz dağı!

İlahi
Qəlbimdə göz yaşları axır qanlı çay kimi
Ahım-fəryadım səssiz,ürəkdə haray kimi
Məmləkət yerlə-yeksan dağılmış saray kimi.
Bizə bir xilas yolu ,bir qapı aç ilahi
Əldən getdi iqtidar,şahlıq,taxt-tac ilahi.

Müstəqillik uğrunda meydanlara atıldıq
Formalaşdıq xalq kimi həmrəyliyə qatıldıq
Rusların işğalından azad olduq,qurtulduq
Fəqət yeni işğala verdik rəvac ilahi.
Əldən getdi iqtidar,şahlıq,taxt-tac ilahi.

Yabancılar “turp əkir” dövlətimin başında
Əjdahalar yeraltı sərvətimin başında
Sordular şirəsini torpağın da, daşın da
Xalq dilənçi günündədi,ac-yalavac ilahi
Əldən getdi iqtidar ,taxt-tac,şahlıq ilahi.

Pambıqla baş kəsilir nahaq qanlar tökülür
Haqqın dizi,haqqın qolu sındırılır,bükülür
Haqq binası təməlindən dağıdılır,sökülür
Bu dəhşətə,bu zülmə zərrə Nur saç ilahi
Əldən getdi iqtidar,taxt-tac ,şahlıq ilahi.

Vətən ağır xəsdədi,sinəsindən yaralı
Var-yoxunu talayırlar gəzir gendən,aralı
Onların genləri də bizim gendən aralı
Sadəcə həqiqətə xalqım möhtac ilahi
Əldən getdi iqtidar, taxt-tac,şahlıq ilahi.

Bir türk oğlu türk yetir xalqın atası olsun
El yolunda özünü oda atası olsun
Yetim qalmış millətin dədə-babası olsun
Bax bu müşkül dərdimə eylə əlac ilahi.
Əldən getdi iqtidar,taxt-tac,şahlıq ilahi.

Aslan kimiyəm
Gəzirəm bulvardayam gözlərim yana baxır
Özümdən asılı deyil dönür hər yana baxır
Gah ona gah da buna,gah o canana baxır
ovunu seyr eləyən şahmar ilan kimiyəm
Ceyranlar oylağında sanki aslan kimiyəm.

Alovun içindəyəm yanıram ocaq kimi
Böyümüş göz bəbəyim qoşa cüt çıraq kimi
Dolaşır ətrafımı nəzərim uçaq kimi
Duyuram,hiss edirəm vəhşi qaplan kimiyəm
Ceyranlar oylağında sanki aslan kimiyəm.

Guya açmışam qanad ,quş tək uçmağım gəlir
Birini caynağıma alıb qaçmağım gəlir
Ağbəniz dovşanları elə qucmağım gəlir
Kəklik üstə şığıyan şahin tərlan kimiyəm
Ceyranlar oylağında sanki aslan kimiyəm

Ehtirasdan uçunur bədənim biz-biz olub
Gərilmiş əzalarım ,baş-ayağım qıc olub
Əqlimi itirmişəm düşüncəm iflic olub
Yelbeyin ,qoldan güclü, subay oğlan kimiyəm
Ceyranlar oylağında sanki aslan kimiyəm.

Tanrıverdi,Bakıdan kəndə dönən deyiləm
Sözümdən dönsəm əgər onda mən -mən deyiləm
Yanıram,alışmışam daha sönən deyiləm
Xəzərlə həmyanaşı burda ümman kimiyəm
Ceyranlar oylağında sanki aslan kimiyəm

 

HEKAYƏ
0

Ülviyyə Tahir

                                                   Tabut

    Torpağın nəmişliyi üzümə vurdu. Payızın yelləri ağaclarda yarpaq qoymayıb. Yaxınlarda çiynimdəki tabutun içində gedəcəyim fikri məni narahat etmir. Axı biz insanlar beləyik: elə bilirik heç vaxt ölməyəcəyik. Kim içirib ki, bizə bu yalançı ümidlərin şərbətini?!  İndi nə əhəmiyyəti var. Yaşım  yetmişi ötüb . İçimdəki ruh bu qırışmış dərimə sığmır. Qocalmağımı qətiyyən qəbul edə bilmirəm. Gəncliyimi yelə vermişəm, bilirəm. Qəbirstanlıq nə yaman uzaq imiş. Tabut çiynimi qırdı. Əlacsız baxışlarla ətrafı süzürəm. Insanlar sanki məni görməyəcək qədər kordular. Hamı sükut içində gedir. Qəbirstanlığın yolu yaman uzaq imiş.

Düz iyrimi üç il öncə O xəstələndi. Anamın xəstələnməyi övladlar arasında hərci-mərcilik saldı. Hərə xəstə arvada bir diaqnoz qoydurdu. O yazığa heç qulaq asan yox idi. Böyük qardaşım ciyərini müalicə etdirdi, böyrəyi çökdü. Kiçik bacım böyrəyini müalicə etdirdi, ayaqları tutuldu. Qəbirstanlığın yolu görəsən həmişə belə uzun olub?!

Anamın həmişə yaxşı pulu olub. Onun sandığından heç pul əksik olmazdı. Bəy qızı olmuşdu. Onu heç soygunçu komunistlər də tukəndirə bilməmişdi.

Arvadım üç il öncə öldü. Ondan sonra gözüm qonşudakı sarı xələtli gəlinə ilişib. Bəlkə də o gəlin yalnız bir dəfə sarı xələtdə görmüşəm, amma yaddaşımda elə ilişib qalıb. Onu payızın soyugunda gördüyüm jaketini belə sarı xələt görürəm. Anamı basdıran kimi tez evə qayıtmaq lazımdır. Hər halda evin kiçik oğlu mənəm. Nəyi var mənə çatmalıdır.Başqa vaxt dilləri ilə məni yeyən yeznələrin  indi gör tabuta biri çiyin verərmi. Off sarı xələt. Görəsən düymələri var, yoxsa zamokladır?

Anam əvvəlcə böyük qardaşımın yanına getdi. Dərdini dedi. Amma o anamın ah-zarını qulaqardına vurdu. Qocalanda insanların xəstəliyi ciddiyə alınmır. Əşi, günu görüb ömrü sürmüsən də. Niyə cavanların ömrünü çürütməlisən.Bax mən oğlumun canını boğazına yıgmiram. Çıxıb gedib Rusiyaya. Indi hardadır  heç bilmirəm. Maraqlı da deyil. Qızım bu yaxınlarda mənə çoxlu pul göndərib.Deyirlər Dubaydan vurub Türkiyədən çıxır. Mən camaatın sözlərini ona deyəndə” Papa, namusumla çörək pulu qazanıram kimə nə?”- deyə cavab vermişdi. Qəbirstanlığın yolu bitmir.

Anam ölmək istəmirdi. Gözləri irilənib hədəqəsindən çıxırdı. Əllərini bizə uzadıb kömək istəyirdi, amma Allah dilini almışdı. Lal üsyanını görməyəcək qədər kor idik. Qardaş bacımı bilmirəm, amma mənim də yaşamaq haqqım var axı.  Sarı xələt. Tabut çiynimi qırdı. Niyə Tabutu oğul daşımalıdır? Bu uydurmanı hansı səfeh çıxarıb.

O gün o sarı xələtliyə açdım sandığı tökdüm pambığı. O isə “Buy camaat nə deyər?” deyib içini  çəkdi. Bu camaat çıxmadı bu millətin axırına. Qonşunun  sözü ürəyimizdəkindən əhəmiyyətli olub. Niyə bunları yetmiş yaşımda dərk etdim ki,..

Qardaş bacımla heç dil tapa bilməmişəm. Elə bil arvad hərəmizi bir millətdən düzəldib. Daim yığıncaqlarımız dava ilə bitib. Arvadın  üstündə hər gün  davamız düşürdü. Sonra böyük qardaşım qaynını göndərdi. O bizi çəkb sanki bir ipə bağladı.  Arvadın altından girib üstündən çıxdı. Bütün hər şeyinə yiyələndi. Birdə ayıldıq ki, torpaqları, dükanları adına keçirib satdığını satıb, sovduğunu sovub. Biz isə hələ də dalaşırdıq. Tabut  bu dəqiqə nəfəsimi kəsəcək.

Kənddə cavan qalmayıb.Qızlar mügənni olmağa qaçıb, oglanlar rus qızlarının yanına. Qocalar basdırır  öldükcə qocaları. Sonuncu öləni kim basdıracaq? Arada belə ağıllı fikirlər gəlir ağlıma. O sarı xələtlini bircə dəfə qucaqlaya bilsəm.

Arada burnuma təndir çörəyinin qoxusu gəlir. Daha elə çörək bişirən arvad qalmayıb. Indi hamı tufovka arvadıdır.Daha pomidorlar, xiyarlar da əvvəlki qoxunu vermir. Mən deyəsən qocalıb lap xərifləmişəm. Pomidorun xiyarın heç yeridir. Deyəsən yol bitir . Budur Qəbirstanlığın yolu görünür. Qiblə üstündə də dalaşsaq çaşmayacam. Ortancıl qardaşım deyir ki, mən sekulyaram. Kiçik deyir satanistəm.Bacım isə vəhabilərə qoşulub.Amma hamısı çətinə düşəndə niyəsə Allah deyirlər. Soruşanda deyirlər dilimizə zəhərli vərdişlər soxuşdurmusunuz. Budur çatırıq. Qəbirstanlıq. Geri dönə bilsəm.

ŞEİR
0

Salam ata…
Mən gəlmışəm.
Bəlkə məni tanımadın?
Hə, hə biraz böyümüşəm,
Daha özüm gələcəyəm
qəbrin üstə, darıxma sən…
Qəbrin niyə belə soyuq , sakit?
Niyə belə sükut içrə yatmısan sən?…
Əvvəlkidək dərd çəkirsən?
Yadımdadır, saatlarla fikrə dalıb
oturardın…
Xəyalında böyüdərdin uşaqları,
Köçürərdin bacımızı
bir ailədən o birinə…
Oynuyardin xəyalında
nəvələrlə, saatlarla…
Elə həmin saatlar da,
səni bizdən aldı axır…

Gecələri oyananda
gözüm sənə sataşardı
Əldə siqar, oturardın
səki üstə. siqarı yox,
gündüzlərə siğişmayan
dərdlərini çəkirmişsən…

Biz o zaman bilməz idik,
“pul var” nədir, “pul yox” nədir…
Nə biləydik etdiyimiz
hər naharın,
Başındakı ağ saçlarla
ödənilən hesabı var…
Həyat adlı zalım qumar,
səni bizdən aldı axır…

Sən olmayan gecələri
çox qorxardıq, sən bilməzdin…
Bir balaca səs gəldisə,
Yığılardıq qırağına pəncərənin…
qorxa -qorxa…
“Atan evdə olsa idi”
sözləriylə başlayardı
anamızın cümlələri…
Doğrudanda, atam evdə olsa idi…

Atam evdə olsa idi,
Qapımızı ayda 1 kəs
Bəlkə döyən tapılardı…
Sanma elə tək dərdimiz
döyülməyən qapılardı…

Atam evdə olsa idi,
İndi bu ev saray kimi
görünərdi..
Xarabalıq görünməzdi…
Anam töküb göz yaşını
dərdə, qəmə bürünməzdi…

Atam evdə olsa idi,
Oturardı bir kənarda
sakit yenə…
qurcalardı xəyalları,
fikirləri…
Böyüdərdi yenə bizi
Yenə bizim fikrimizi
çəkə çəkə qocalardı…

Atam evdə olsa idi…
Daha nələr olmazdıki?!
Görürsənmi?
bircə ata evdədirsə
mümkünsüzlər mümkün olur…
Müşkülüdə mümkün edər,
Məhəl qoymaz o müşkülə,
Həyat bunu bilə – bilə,
Səni bizdən aldı axır…

HEKAYƏ
0

Həmid Piriyev

Qara arvadlar

Hekayə

 

     Hər gün səhər saat səkkizlə doqquz arası kənddəki çörək sexinə gedib çörək alıram. Sexin yanında dükan var. Yəni sex dükana bitişikdir, ya da dükan sexə – fərqi yox. Sexin qabağında çörək satmaq üçün şüşəli yer ayırıblar. Orda Sultan xala oturur. Hər səhər Sultan xala çörəyi torbaya qoyanacan şüşədən içəri boylanıram, amma dəmir stolun üstündəki xəmir kündələrindən başqa heç nə görə bilmirəm. Hərdən-hərdən də kündələri götürən və ya hazır çörəkləri ləməyə daşıyan çörəkçi arvadlardan hansınınsa bir hissəsini görə bilirəm. Bu Sultan xala gürcüstanlıdır. Kəndə gəldiyi iki-üç il olar. Gəldiyindən də bu sexdə işləyir. Onu kənddə məmə deyəndən pəpə yeyənə hamı tanıyır. Arıq, qara, çəlimsiz arvaddır. Gürcü ləhcəsində şirin-şirin danışır. Həftənin bir gününü istirahətdədir. Evdə olan günləri şəhərə gedir. Iki dəfə avtobusda görmüşəm. Birincisində yolpulunu verdim onun yerinə. Gözlədim bəlkə səhər bir çörəyi pulsuz verdi mənə. Ay-hayy. Ölmüşdü Xankişi. Acığa düşüb ikinci dəfə yolpulusunu vermədim. Adam arasında olmasaydıq dil də çıxartacaqdım, utandım. Girəm içəri, deyəm “sabahın xeyir”. O da qayıda ki, “lyuboy vaxtın xeyir”. Soruşam “rusca da bilirsən?” Deyə “rusca, azərbaycanca, gürcücə təmiz bilirəm, farsca da alyarımçıq”. Odu-budu ondan gen gəzirəm, qorxuram şpion-zad ola. Bir adam da bu qədər dil bilər?! Içəridə də üç-dörd arvad işləyir. Hərəsi bir bölgədən. Biri var, yaşlı, balacaboy, qarayanız, yumru arvaddır, bığları da var. Ləçəyinin altından qıvrılıb çıxan birçəkləri və bığları ağarıb. Saçına xına qoysa da rəngi tez gedir. Ucuza qaçıb geydirmə xına alır deyəsən. Nindza tısbağaların pizza yeyən tayına oxşayır – bircə çanağı əskik. Sultana “bacı” deyir, hirslənəndə “qancıq” dediyi də olur. Lotoreya oynayanların pulunu yığır. Bu lotoreya dedikləri qəribə bir zaddır. Hər ay on-on beş manatdan verirsən, il tamamında ya da altı aya aybaay verdiyin pulları birdəfəlik götürürsən. Aldım qoz, satdım qoz məsələsi kimi bir şey. Bilmirəm bunun nəyi lotoreyadır. Bir də Bahar var. Cavan gəlindir, baxsan heç otuzuncu baharını yaşamayıb. O da qarabənizdir. Adı bahar olsa da özü buraların baharına oxşamaz. Qaralığı onu yarımsəhra iqliminin baharına oxşadır. Bir də ayaqlarını görmüşəm, xələtinin ətəyindən – xələtdən asılı olaraq hardasa  diz nahiyəsinə düşür – “damaşnik”inin üzünəcən – bu da olur onun topuğu. Bədəninin bu hissəsi isə səhranın baharıdır ki, durub. Qırxdığı tüklərin təzələri cücərəndə səhraya tikan çıxır biləsən. Hərdən də ayağını yaralayır qırxanda, bu da olsun səhranın dəvələri. Burdakıların hamısı qaradır. Kəndin yarısı qara arvadların bişirdiyi ağ çörəklərlə dolanır. Sex sahibi əlinə qamçı götürüb qapıda dayansa arvadlar ehram tikən misirlilərə oxşayar. Bir də səhərlər şüşədən içəri boylananda içəridən bir isti vurur ki, gəl görəsən! Dalımı qapıdan vuran külək sərinlətdiyi halda üzümə vuran istinin təsirindən tərləyirəmsə, gör içəridəkilər nə çəkir. SSRİ dağılmasaydı və mən də rayon özək katibindən-zaddan bir şey olsaydım bu arvadların hamısına sosialist əməyi qəhrəmanı fəxri adı verdirərdim. Arvadların bəxti yoxmuş, özlərindən küssünlər…

Iyul 2014

ŞEİR
0

Mən sən deyən olmadım…

ürəyim yanır, ana
baxma gözlərimin içinə, qorxuram
birdən görərsən ürəyimin yarasın,
çətin ürəyin dayana
mən sən deyən olmadım, ana.
mən mümkünsüzü sevdim
əlimin catmadığı,
səsimin yetmədiyi birini…
mən sən deyən olmadım, ana.

mən sən deyən olmadım, ana.
sən məni ağ geyimdə gördün xəyallarında
ama mənsə…
mən o arzuların üstündə rəqs etdim,
oynadım hislərinlə, ana
oynadım sənlə.
bağışla məni,
bağışla mümkünsə!
sən məni hec ağlayan görmədin, ana
göstərmədim sənə gözümün yaşını.
ürəyimin qanıydı hamsı,
süzülüb gözlərimdən gəlirdi.
dözməzdi ürəyin, ana
baxma gözlərimin icinə,
mən xəyanət etdim
sənin arzularına.

mən sən deyən olmadım, ana.
sən otağımın qapısın açdın, 
mən yastığımın altında gizlətdim
ağlayan gözümü,
gizlətdim üzümü səndən.
mənim hıcqırıqlarım 
yastığımın altında qaldı, 
arzularım kimi…
mən sən deyən olmadım, ana
mən sən deyən olmadım.

HEKAYƏ
0

AZAD  QARADƏRƏLİ

 

ARXA  QAPI

                   

               

                Hekayə

 

                                                                   Dostum Rəcəbə

      

      

     

         -Evi yığışdırın. Yetirib hər şeyi yerbəyer eləyə bilməyəssiniz, bilirəm, ona görə dal otağa tökün, arxa qapını da içəridən işküllön…

          Ananın tapşırığına ciddi əməl olunsa da, dal qapıya heylə fikir verən olmadı. Ondan ki, işlək olmadığından işkili paslanmışdı, bağlanmırdı. (Kənddə tək bu evin dal qapısı vardı. Qalan hamının evinin bircə qapısı olurdu. Bu ev, bu mülk kəndin ən qədim mülküydü. Dəfələrlə bərpa olunsa da, təmir edilsə də, əslində mülk 20-ci əsrin əvvəllərində tikilmişdi deyə, həm də bir tarixi abidə kimi də maraqlıydı.)

         Arvad təzəcə  xarici passport çıxartdırmışdı, İrana – Məşhədə gedəsiydi. Qaynatası Kərbalayıydı, qaynanası da heylə, qaynatasının atası hətta hacıydı – Hacı Hətəm… Elə bunlara Hətəmovlar, ya da Hətəmuşağı buna görə deyərdilər.

            İndi Sonabəyim də qonşu Sünbülənin sözüynən məşədi olmağa qərar vermişdi. Hazırlıq gördüyü vaxtda dedilər qonaq-qara olasıdı – arvadı tayfa-toluq yola salmağa gələcəkdi. Ona görə də evdə yır-yığış aparmaq əmri vermişdi.

            Samovarlar dəmdəydi. İri qoçbuynuz erkək kəsilib qənərədən asılmışdı. Ev qonağa müntəzirdi. Bir-bir gələn gəlirdi. Elə qonaq-qaranın şirin-şirin gəldiyi vaxt, qəfil qarışıqlıq düşdü. Böyük oğul Hətəmin sonbeşiyi Totu (Toğruldu, Totu deyirdilər) məktəb direktoruyla yerli qəzetin redaktoru Dilavır müəllimi məşhur dal qapıdan içəri keçirmişdi. Köhnə ayaqqabılar, ayaq altına saldıqları cırım-cındalar, çirkli qoyun dəriləri, yuyulmamış bir tığ kirli paltar, içi qırrı dəmir qablara yığılmış, hala gəlsə də hələ çəkilməmiş tut cecəsi… nə bilim axı bir belə zir-zibilin içindən hörmətli qonaqları keçirib gətirmişdi yuxarı başa Totu. Sonabəyim ağızucu gülümsünüb (buna gülmək demək olardısa maa lənət) dodaqaltı gumuldandı:

            -Totunun qara qanı ağzınnan gəlsin… Hı-he, neynəy, neynəy, Dilavər məllim, keçin yuxarı başa…

            Dilavər müəllim də özün dağ başına çəkib telin şana barmaqlarıyla qovuzdaya-qovuzdaya demişdi:

            -Sonabəyim bacının Məşədi Sonabəyim olması xəbərin qəzetimdə ilk dəfə mən yazajam!..

            Sonra da Hacı Hətəmin “Divan”ından bir parça qəzəli şövqlə söyləyib özünü məcilsin tamadası  elan eləmişdi.

                                                     ***                

            Axır vaxtlar Hacı Hətəm tayfasının koğası əyilmişdi. Bunu evin ağbirçəyi Məşədi Sonabəyim demişdi. Dədə-baba mülkün dal qapısını hördürmək barədə oğluna tapşırıq verən günü elə bil arvada nəsə olmuşdu. Məşhəddən gələn günü inamsız-inamsız oğluna demişdi:

            -Bir usta çağır, daş-qum gətir, sement al, buranı hördür…

            Oğlu istəmişdi anasına etitaz eləsin, eliyə bilməmişdi. Birincisi, arvad məşədi olmuşdu, ikincisi də kişdən sonra açar- kilid anadaydı. Evin qır-qızılı, yer-yurdu ona baxırdı. Kimə nə düşürdü, nə düşmürdü, ana həll edəcəkdi. Bu da böyük oğuldu, bir çətən külfət yiyəsiydi…

            Əlqərəz, usta-zad çağırmadı. Elə özü özyanından ustalıq elədi,  ikitaylı qapını petlədən çıxartdı, qoydu yerə, axşamacan  qapının yerin yarısınacan hördü.  Axşam şər qarışanda əli işdən soyudu, saxladı səhərə qalanını…

            (Gərək burda bir düz-düzünəqulu  haşiyə çıxım: Hacı Hətəmin iki arvadı olub. Bu dal qapını da ona görə qoyubmuş. Gecənin bir vaxtı bu qapıdan çıxıb həyətin o başındakı ikiotaqlı evdə  qalan gənc arvadının yanına gedərmiş. Sonralar oğlu Kərbalayı Tarış da atası kimi iki arvada baxsa da, bunu açıq-aşkar edə bilmirdi. Nədən ki, Sovet hökümətində bu məişət pozğunluğu-filan sayılırdı. Ona görə də bütün kənd bilsə də, o ikinci arvadının yanına gecələr  həmən bu dal qapıdan xəlvətcə gedib-gələrdi… Sonabəyimin təzə dünyadan köçmüş əri də elə bu dal qapının güdazına getmişdi. Deyilənə görə kişi gecənin bir aləmi qonşu qəsəbədə saxladığı gənc qadının yanına burdan çıxıb gedəndə yuxulu-yuxulu sürdüyü maşınını aparıb yük maşınının altına soxmuş, elə oradaca keçinmişdi. Bax, bu dal qapı məsələsi bu evin yaralı yeriydi.)

                                                             ***

            Kənddə gün üzü tutulurdu. İldırım sürətiynən xəbər yayıldı ki, Hacı Hətəmin ikimərtəbəli mülkünün dal qapısın hörürmüşlər, daşlar öz-özünə gəlib tökülüb yerə. Totu kəndin aralığında ağzı köpüklənə-köpüklənə deyirdi:

            -Gözümün şahidiyəm, dədəm yarıyacan hörmüşdü. Səhər duruf  gördük ki, kubiklər hamısı yernən birdi…

            Qonşunun Totuynan yaşıd qızı deyirdi:

            -Hətəm dayı kubiki qoyurdu divara. Kubik gəlib düşürdü yerə… deyillər Məşədi Sonabəyimə vergi verilib… ağzı köpüklənir, dili dolaşır, şeir-şüür deyir…

                                                         ***

            Yenə nə lazımsız əşya-filan vardı daşıyıb toğdülər dal otağa, arxa qapının ağzına. İkitaylı qapını da yerinə saldılar, çəkib örtdülər. Amma suvax ora-burasın şişirtmişdi çərçivənin, qapının işkili bağlanmadı…

            Genə qonağın dalı açılmışdı. Bu dəfə həyət adamı tutmurdu. Məşədi Sonabəyim talvarı təxti-rəvan kimi bəzətdirmişdi, İrandan aldığı qızılı işləməli tül pərdələrin arasında talvarda oturmuşdu. Arada burnunu nəsə qəribə bir qoxu qıdıqlasa da, bunun nə olduğunu aşıra bilmirdi. Oğlunu çağırıb bunun nə qoxu olduğunu soruşanda babası Hacı Hatəmin addısı Hatəm (əslində hamı kənddə ona Hətəm deyirdi, amma arvad Məşhəddən gələndən sonra oğlunu “Hatəm” deyə çağırırdı) gülüb, “tutdu demişdi, hala gəlib, qonağı yola verib çəkəciyik” demişdi.

            Qonaqlar hər kəs cağbacağ yerindəykən Dilavər müəllim mikrafona əl uzadanda yenə qatışıqlıq düşdü. Məlum oldu ki, “qara qanı ağzınnan gəlmiş” Totu yenə kimlərisə dal qapıdan keçirdir içəri. Məclisin bu yerində qabaqda Totu, dalıncan da əli mikrafonlu burnu özündən qabaq  gedən  uzundıraz birisi, onun dalıncan da qucağında video-kamera cavan bir oğlan yeridilər ortaya. Totu üzünü talvarda tül pərdələr içində təxti-rəvanda oturmuş  nənəsinə tutub şəstlə dedi:

            -A Məşədi Sonabəyim xanım! Bı Avdı məllimdi,  televiziyadan gəleb. Gəleb ki, bavamın “Divan”ınnan şeirlər çəhsin, bir də dal qabımızda yerinnən oynuyan o kubik daşın çəhsin…

                                                                ***

            Səhər televizorda veriliş gedirdi. Kadrda diktor tox bir səslə kadrarxası qəzəl oxuyur, usta da daşı divara hörürdü. Elə daş divara hörülməyiynən, göydə oynaya-oynaya gəlib düşürdü yerə.

            Məşədi Sonabəyim bu kadrları seyr edə-edə müdrik görkəm alaraq oğluna deyirdi:

            -A Hətəm, a bala, bu gədə onu nə təhər elədi ki, o daş heylə oyunnan çıxdı?

            Hətəm də göz yaşlarını tuta bilməyərək deyirdi:

            -Ayna, allahın möcüzəsidi dana, mən nəvlim?

                                                                ***

            Gecənin bir aləmi dal qapı yenə açıldı, Hətəm qaranlıqda hara isə yox oldu.

 

                                                                                                       15 iyul 2014

HEKAYƏ
0

Bəxtiyar Hidayət

 

                            AMERİKANIN XALASININ XAYASI

 

  Biz onda yazıq olduq ki, Amerikanın bizim yerimizə Qarabağı alacağına, bizə demokratiya gətirəcəyinə inandıq. Özü də elə inandıq ki, onların demokratiya adına etdikləri minlərlə iyrənclikləri görə-görə yenə də kor tutduğunu buraxmayan kimi onların ətəyini-zadını buraxmadıq. Onlar da rahat-rahat neftə sahibləndilər və rahat- rahat da bəyənatlar verdilər ki, bu bəyənatlar əslində tualet kağızı dəyərində olmadı. Çünki getdikcə bu ölkədə tualet kağızı da qəzet, jurnal kimi gərəksiz olur. Çünki əhali sürətlə dini cərəyanlara qoşulmaqdadır.

   Amerika özünü dünya siyasət masasının başında görür. Yəni onların fikrincə dünyanın siyasi tamadası – Amerikadır. Musiqiçilər kimlər olur-olsun, Amerika öz demokratik sağlıqlarını deyəcək və məclisdə düşən davalarda kim öldü, kim yaralandı, bunun ona dəxli yoxdu. Sonda öz qazancını götürəcək.

  Bu yerdə yadıma bir başqa tamada düşdü. Bizim kəndin tamadası rəhmətlik Eminoğlu. Eminoğlunun tamadalığı bir ayrı tamadalıq idi. Oturardı masanın başında və əsas diqqəti də kimisə cərimələmək, kiməsə cəza kəsməkdə olardı. Bəhanələr də öz-özünə tapılardı, məclisə gecikməklər, məclisdə şuluq salmaqlıqlar, nə bilim it ilində filan hərəkəti elə yox, belə etməkliklər… Onun bəhanəsi kimyəvi silah-zad deyildi, mənəvi silah idi. Cərimə də nə olsa yaxşıdır, cəmi-cümlətanı bir çappa stəkan araq.

  Amma Eminoğlu “müqəssirlə” qaba davranmazdı:

–          Bajoğlu zəif adamdı, qoy onun əziyyətini dayısı çəksin.

Beləcə də həmin çappa stəkanı Eminoğlu başına qaldırmazdan əvvəl elə sağlığı da cərimələnən adamın adına bağlayardı.

Amma siyasət masasında belə deyil. Amerika dediyi demokratik sağlıq daha da qan gətirir, ölüm gətirir. Amerikanın cərimələdiyi ölkə dağılır, talan olunur və arada da qazanan Amerika olur.

 İndi biz də Amerikaya cani-dildən bağlanıb onların dediyi sağlıqlara məst olmuşuq. Əslində isə Amerikanın gətirdiyi demokratiya demokratiya deyil. Hesab edin ki, bəzəyib bir qadını qarşıya qoyublar və deyirlər, bu qadın deyil, buna xala deməyin, buna dayı deyin. Yəni xalamın xayası olsa ona dayı deyərdim məsələsi.

Xaya demiş, yadıma bir başqa da əhvalat düşdü. Deməsəm, bağrım çatlayar.

    İsrafil müəllim müəllimliyin daşını atıb qəssab bıçağından yapışmışdı və ona elə gəlirdi ki, qəssablığın sirrinə vaqif olub. Axı, hələ məktəbdəykən dəfələrlə ət bölmüşdü müəllimlərə. Kimin alışma olunası mal-qarası vardı, kənddə ona bir siyahı tutdurmuşdu. O da məktəbdə elan eləmişdi-filan ayın maaşına alışma var. Onsuz da heyvan kəsənlərə baxıb banklar da öz götürdüyünü götürmüşdü ölkədə. Banklar da müəllimlərə həvəslə kredit verirdilər. Axı, ölkədə özgə maaş alan barmaqla sayılacaq qədər idi. Prezident isə ölkədə işsizlik faizinin 5 faizə endirildiyini Avropada barmaq silkələyə-silkələyə deyirdi. O boyda Avropada bir qul oğlu qul tapılmamışdı ki, bunun yalan olduğunu yerindəcə isbatlasın. Beləcə də Azərbaycan oliqarxları Avropaya kefə getdiyi kimi Azərbaycan standartları da Avropada kef etməkdə idi və guya Azərbaycana da Avropa standartları gəlmişdi.

 Nəysə… İsrafil müəllim mal sahibindən bir pay əti (3-5 kq) pulsuz almaq naminə siyahı tuturdu və işinin də öhdəsindən layiqincə gəlirdi. Nə istehsalçı narazı qalırdı, nə də istehlakçı. Bu hörmətini saxlamaq üçün də heyvan kəsən şəxsin başının üstündə durub ət bölgüsünə əvvəldən axıra qədər nəzarət edirdi. Bəzən isə bu işi öz boynuna götürüb də sonda da içalatla bir-iki araq içib, öz ət payını da götürüb evinə gedərdi. Buna görə də İsrafil müəllim elə sanırdı ki, qəssablığın tamam sirrlərinə vaqif olubdur.

 İsrafil müəllimin mayası az olduğuna görə “xırda heyvan” yəni qoyun- qoç bazarlığına girişmişdi. Özü də rayonda demaqoq kimi tanındığından ona bazarda kimsə problem yaradası deyildi.

  Amma problem yarandı, özü də lap yekə problem. İsrafil müəllimin birinci bazarı baş tutmadı- qoyunun ətinin yarısı üstündə ödək qaldı. Bunun səbəbinə baş vuran İsrafil müəllim baxdı ki, bu bazarın istehlakçıları daha çox erkək ətinə üstünlük verirlər. Buna görə də siftənin uğursuzluğuna baxmayıb yarı nağdı, yarı nisyə bir erkək də alıb kəsdi. İsrafil müəllim erkəyi kəsməyində olsun, indi sizə danışım Xədicə xala və onun gəlinindən.

  Bir evdə ikisi idi. Xədicə xalanın oğlu 3 il idi Rusiyada idi. Xədicə xala vaxtilə rayonun fəal qadınlarından olmuş, xalq hərəkatında yaxından iştirak etmişdi. Yəni dünyanın gəliş- gedişindən az da olsa baş çıxarırdı. Oğlu evlənib gəlini də evə “tullayıb” getmişdi köhnə məkana, Nataşaların yanına. Arada da bir az pul- para göndərirdi. Bu pul-para da Xədicə xala və gəlinin bazarlığına yetirdi. Bu arada isə zəng edib yaxın zamanlarda həmişəlik gələcəyini bildirmişdi və çoxlu pulla da qayıdacağına söz vermişdi.

  Xədicə xala əvvəl bazarlığa özü gedərdi. Amma iki ay idi qıçları tutulduğundan gəlin gedəsi olmuşdu. Bu iki ayda isə hər dəfə gəlini qəssablar aldatmışdı. Erkək əti adı ilə qoyun əti sırımışdılar gəlinə. Xədicə xala da erkək ətinin ölüsü.

  Axırda arvad qəssabların sirrini gəlinə açmalı oldu:

–          Qızım, bu kopolunun qəssabalrının bir sirri var. Bazarda “erkək qoç” baha olur deyə, məcbur qalırlar “dişi qoç” əti satmağa. Əslində mal əti adı ilə də pota, camış ətini bizə sırıyırlar. Lap Amerika demokratiya sırıyan kimi.

  Mal əti adı ilə camış əti sırımaq daha asandı, əhali o qədər də bilmir bunun fərqini. Di gəl, bizim camaat erkək ətini tanıyır, axı ən azından ətin üstündə erkəkliyi bildirən xaya olmalıdı. Bax buna görə də it ilində aldıqları bir erkəyin xayasını xolodelnikdə illərlə saxlayıb hər dəfə qoyun əti satanda çox nazik sapla ətə tikirlər. Əllərini də xayanın üstünə qoyub and içirlər ki, bəlam ölsün erkəyinkidi. Ona görə də diqqətli olmaq lazımdı. Ət alanda sapa da diqqət etmək lazımdı.

Amma məsləhət də bir nəticə vermədi. Gəlin növbəti dəfə aldadıldı. Məlum oldu ki, qəssab xayanı qoyun ətinə tikdikdən sonra bir xeyli burub və sapı gizlədə bilib. …Xədicə xala bir qədər gəlinə deyinib susdu. Gəlin də söz verdi ki, bu işi dəqiqləşdirməmiş erkək əti almayacaq.

Xədicə xala da gəlinə belə dedi:

-Qızım, bu ölkənin başına nə gəlir, o xoladelnikin ucbatından gəlir. Amerika demokratiyanı xoladelnikdə aylarla gizlətmədimi? Bax, bizim qəssablar da erkək xayasını eləcə xolodelnikdə saxlayırlar.

Gəlin növbəti dəfə ət almağa gedəndə sifəti tanış gələn qəssabların hamısının yanından baxmadan ötdü. Aha, bazar adamına oxşamayan bir qəssab dəydi gözünə. Ətin üstündə də erkək xayası. Gəlin xayaların bir o üzünə, bir bu üzünə baxdı. Yenə qəlbində şübhə qaldı, birdən bu da qoyun əti olar deyə. Bu arada isə İsrafil müəllim 3-4 dəfə tərifləmişdi əti:

–          Qızım, balamın ölümünə bir yaşlı erkəkdi. Əslində beləsinə erkək də demək olmaz. Xalis toğlu ətidi, nə çox baxırsan? Mən ad-sanıma ləkə gətirən adam deyiləm.

Gəlin utana –utana əlini xayalara tərəf uzatdı:

–          Dayı, sən Allah bu(xayaları bir daha göstərdi) erkəyin özünündümü?

İsrafil müəllim stulunun üstünə saqqız qoyulmuş müəllim kimi bağırdı:

-Aaaz, bə mənimdimi, dəlisənmi a köpəyin, itin qızı? Abırsızlığa bax bir.

Bundan sonra da bazarda mərəkə qopdu. Gəlin çəki daşını atdı İsrafıl müəllimin təpəsinə. Kişi qanına qəltan oldu. Polis qarışdı məsələyə. Məlum oldu ki, İsrafil müəllim qəssabların bu əməlini bilmirmiş.

Az qala gəlini tutacaqdılar. Sadəcə İsrafil müəllim şikayətçi olmadı. Məlum oldu ki, gəlinin əri bununla yaxın imiş. Məsələ gedib Rusiyaya çatdı və gəlinin əri də gətirib qazancını verdi polislərə. Amma Rusiyadan gələn bəy bundan sonra erkək ətini ancaq və ancaq İsrafil müəllimdən aldı. Bu əhvalat da beləcə xoş sonluqla bitdi.

  İndi Amerikanın bizə gətirdiyi demokratiya da xolodelnikdə saxlanmış erkək xayasının günündədir. Qoyun ətinin üstünə tikib hər dəfə bizə erkək ətinin demokratiyası kimi itələyirlər bu demokratiyanı.

    Bu Amerikanın bir keçmiş səfirlik əməkdaşı var – Adam Götster. Bilmirəm, bu Götster bizdən nə istəyir? Adam indi olub biznesmen. Özü də YAP  rayon təşkilatında sədr müavinidir. Hər gün də “Palıd” restoranında “erkək xayası” ilə səhər yeməyinə başlayır. Rayonun 100 hektar əkinəyararlı sahəsini özəlləşdirib kartof, soğan əkdirir. Rayon əhalisini günəmuzd 14 -16 saat qul kimi işlədir. Sahəyə o qədər dərman tökdü ki, rayonun simvolu sayılan bal arıları da qırıldı.

O isə erkək xayası yeyə-yeyə bizim erkəkləri qul kimi işlədib demokratik qaydada kökəlir. Bu adam Amerika demokratiyasının simvoludur. Rayon əhalisi erkək ətinə həsrətdi, rayonda erkək xayası tapılmır bu adamın əlindən. Qəssablar da məcbur qalıb it ilində kəsdikləri erkəyin xayasını illərlə xolodelnikdə saxlayırlar. Adam Götster isə öz şəriki Elçin müəllimlə rayonda at da oynadır, madyan da. Sovetdən qalma obyektlərin əksərini bu iki adam özəlləşdirib. Adamlar var ki, əllərində sənəd illərdir məhkəmələrdə sürünür. Obyektini Adam Götster ələ keçirib. Amma məhkəmə də acizdi, hökumət də acizdi bu adamın qarşısında. O boyda erkək xayası yeyən adam indi buynuz çıxarıb rayonu buynuzlayır. Budur, xalası göyçək Amerikanın əsl siması. Xalası göyçəklərin xalalarının xayası olsa dayı deyərdik.

 Bu Götster də eyzən Azərbaycan məmurları kimi Naxçıvandan qanadlanıb. Belə ki, əvəllər Naxçıvandakı Amerika konsuluğunun başçısı olub. “Traktorbasdıranlar”dan biri də budur.

  Onda Naxçıvanın Nehrəm kəndində Amerika konsulluğunun dəstəyi ilə bir futbol stadionu tikilmişdi. Prezident də qayçısını götürüb bir-iki günə açılışa gələsi idi. Amma prezidentin gəlhagəl vaxtında iri bir problem meydanda top qovmağa başladı, hər tərəfi bağlanmış stadionun ortasında iri bir traktor qalmaqda idi. Əgər stadionu söküb traktoru çıxarsalar, prezident gəlincə stadionu təzədən hazır edə bilməyəcəkdilər. Əlac qaldı, traktoru hissə-hissə doğrayıb meydançadan çıxarmağa. Amma  məlum oldu ki, bu da mümkün deyil. Çünki Naxçıvanda traktor ustası dəmirçi filan qalmamışdı. Hamısı ya hardasa vəzifə başında idi, ya da hardasa işləməyə getmişdi. Bəs necə olsun?

 Əlac qaldı, traktoru basdırmağa. Əsgərləri töküb stadionu sapyor lapatkası ilə qazdırdılar. Təxminən 3-4 metr dərinliyində, 10-15 metr dairəsi olan bir quyu qazdı əsgərlər. İndi də bir problem çıxdı meydana. Traktoru həmin gen və dərin quyuya salmağ üçün kran lazım idi. Yoxsa gərək traktoru quyuya it ölüsü kimi tullayaydılar. Bəs, kran necə gəlsin meydana? Naxçıvan xanı Vasif xan buyurdu ki, stadionu sökək. Amma bu plan bəyənilmədi. Bir qism adam da dedi təyyarə tapıb stadiona kran endirək. Amma sonda məlum oldu ki, təyyarə kranı yerə endirincə skameykaları zədələyə bilər. Və nəhayət bir ürəkli oğlan tapdılar. O da traktoru düz quyunun başına qədər sürüb elə yerdə saxladı ki, traktor öz-özünə quyuya düşdü. Amma daha ona traktor demək mümkün deyildi. Daha sonra isə xeyli dəmir-dümür tapıb quyunun üstünü örtdülər. Dəmir-dümürün də üstünə qazon döşədilər. Prezident də açılış edib meydanın ortasında topa da bir zərbə vurub getdi öz sarayına. Bax, o planın müəllifi həmin bu Adam Götster idi. Amma sonra stadionda deşik əmələ gəldi. Məcbur qalıb traktoru stadionun altından çıxartdılar. Daha sonra da stadionun bir tərəfi söküldü və yolu az qala” Lazım“ qədər gözlənilən kran gəlib o traktoru it leşi kimi sürüyüb meydandan çıxartdı. Quyu da doldu, stadion da  qaydasına düşdü. Bax Adam Götster belə Götsterdi. Bu planın müəllifi olduğu üçün də Naxçıvan administrasiyasının təklifi əsasında irəli çəkildi. Səfir müavini oldu və sonrası da bizə məlumdur. “Traktorbasdıran” indi də bizim bölgəmizdə kartof və demokratiya basdırırdı.

 Məncə Adam Götster haqda bu qədər bəsdir. İndi də gəlin Nərman müəllimi dəli-divanə edən məqaləyə baxaq.

 

(“Tülküləri Müdafiə Komitəsi” adlı povestdən bir hissə)