Home / 2016 / May

Çox qısa hekayət

Ernest Heminquey

 

E.Heminquey. Milan 1918.

 

İngiliscədən tərcümə: Kazım Səlimov, 2016.

(kazim.salimov@live.com)


Paduanın boğanaq bir axşamında onu binanın damına qaldırdılar. Oradan baxanda şəhər evlərinin üstündən uzaqlar görünürdü. Göydə uzunqanad qaranquşlar uçurdular. Bir azdan hava qaraldı və projektorları yandırdılar. O birilər hamısı içki şüşələrini də götürüb aşağı endilər. O da, Luz da onların aşağıdan, balkondan gələn səslərini eşidirdilər. Luz çarpayının kənarında oturdu. Bu isti gecədə o təzə-tər və şux idi. Üç ay idi ki, fasiləsiz gecə növbəsinə qalırdı. Bunun üçün icazəni qıza məmnuniyyətlə verirdilər.

Əməliyyat edəndə onu cərrahiyyə stoluna Luz özü hazırladı, hələ rəfiqənin, yoxsa klizma armudunun vacibliyi haqda zarafat da elədilər. Ona narkoz veriləndə, hüşsuzluq vəziyyətində ağzından lazımsız sözlər çıxarmasın deyə, özünü əlində möhkəm saxlamağa çalışırdı. Qoltuq ağacları ilə hərəkət etməyə icazə veriləndə, özü yaralılara termometrləri paylayırdı ki, Luz yatağından qalxmasın. Cəmi bir neçə xəstə vardı və onlar bunu bilirdilər. Luz onların hamısının xoşuna gəlirdi. O, dəhlizlərlə geri qayıdanda çarpayısında Luzun yatdığı haqda düşünürdü.

O, cəbhəyə qayıtmazdan əvvəl birlikdə Duomoya[1] gedib ibadət etdilər. İçəri alaqaranlıq və sakitlik idi, başqa ibadət edənlər də vardı. Onlar evlənmək istəyirdilər, lakin nə kilsə nikahı mərasiminə vaxt var idi, nə də onların doğum şəhadətnamələri əllərində idi. Onlar özlərini onsuz da evlənmiş kimi hiss edirdilər, lakin bunu hamının bilməsini istəyirdilər və həm də bununla bir-birinə daha möhkəm bağlanacaqlarını düşünürdülər.

Luz ona çoxlu məktub yazmışdı, lakin atəşkəs elan olunanadək o, məktubları almadı. Sonra on beş məktub bir bağlamada gəlib cəbhəyə çatdı və o, məktubları tarixlərinə görə düzərək, həmin sıra ilə də oxudu. Məktublar hospitaldakı hadisələr, onu nə qədər sevdiyi, onsuz qalmağın necə ağır olduğu və gecələr onun üçün çəkdiyi intizarın hansı dəhşətə çevrildiyi haqda idi.

Atəşkəsdən sonra onun vətənə qayıdıb özünə iş tapması qərarına gəldilər ki, evlənə bilsinlər. Luz yalnız o yaxşı iş tapandan və Nyu-Yorka gəlib onu qarşılamaq imkanı olandan sonra ora getmək istəyirdi. Belə anlaşılırdı ki, o içməyəcək və Amerikada nə dostları ilə görüşmək istəyir, nə də başqaları ilə ‒ ancaq işə girmək və evlənmək. Paduadan Milana gedən qatarda qızın indi birdəfəlik onunla getmək istəməməsi üstündə sözləşdilər. Milan vağzalında vidalaşanda öpüşdülər, lakin mübahisələrinin yeri qalmışdı. Belə vidalaşmaq onu yaman məyus etdi.

Amerikaya getmək üçün Genuyada gəmiyə mindi. Luz Pordononeyə, yeni açılmış hospitala getdi. Ora tənha və yağışlı yer idi, şəhərdə arditi[2] batalyonu yerləşirdi. Qış vaxtı belə palçıqlı, yağışlı şəhərdə qulluq edən batalyon mayoru Luzla sevişirdi. Luzun əvvəllər italyan tanışı olmamışdı və sonda götürüb Amerikaya yazdı ki, onların münasibətləri elə-belə, uşaq marağı olubmuş.

Qız təəssüf edirdi və onun başa düşəcəyinə ümid etmədiyini, lakin bir gün onu bağışlayacağını və minnətdar olacağını bildirirdi. İndi isə özü üçün tam gözlənilməz olsa da, yazda ərə getməyə hazırlaşır. Onu yenə də əvvəlki kimi sevir, lakin indi bu sevginin uşaq sevgisi olduğunu anlayır. Onun böyük işlər görəcəyinə ümid edir və ona tam inanır. Əmindir ki, belə olması yaxşılığadır.

Mayor nə yazda, nə də sonra onunla evlənmədi. Luz Çikaqoya yazdığı məktuba heç vaxt cavab almadı. O isə qısa vaxtdan sonra univermaqda satıcı işləyən və Çikaqonun Linkoln Parkında taksidə gəzdiyi qızdan süzənək tutdu.

 



[1] Kilsə

[2] I Dünya Müharibəsi dövründə İtaliyada kral ordusundan qalma hücum bölmələrinə verilən ad.

Ağ fillərə bənzəyən təpələr

Ernest Heminquey

 

İngiliscədən tərcümə: Kazım Səlimov, 2016.

(kazim.salimov@live.com)


 

 

Ebro vadisinin o biri tərəfindəki təpələr uzunsov və ağ idilər. Bu biri tərəfdə isə nə ağac, nə də kölgə vardı və iki dəmiryolunun arasındakı stansiyanı gün döyürdü. Yalnız stansiya binasının yan tərəfində isti kölgəlik vardı. Binanın içindəki barın açıq qapısından milçəklər girməsin deyə bambuk çubuqlarından düzəlmış pərdə asılmışdı. Amerikalı və onunla olan gənc qız bayırda, kölgəlikdəki stolda oturdular. Hava çox isti idi və Barselonadan gələn ekspress qatar qırx dəqiqədən sonra burada olacadı. Qatar bu qovşaqda iki dəqiqə dayanırdı və sonra Madridə gedirdi.

 

“Nə içək?” ‒ qız soruşdu. Şlyapasını başından çıxarıb stolun üstünə qoydu.

“Çox istidir,” ‒ kişi dedi.

“Gəl pivə içək”.

“Dos cervezas[1],” ‒ kişi qapı tərəfə dedi.

“Böyük parç?” ‒ qadın qapı arasından soruşdu.

“Hə, iki böyük”.

 

Qadın iki parç pivə və iki ədəd keçə altlıq gətirdi. Əvvəl altlıqları qoydu, sonra parçları onların üzərinə qoyub kişiyə və qıza baxdı. Qız sıralanmış təpələri seyr edirdi. Günəş işığında onlar ağ rəngdə görünürdülər, ətraf isə quraqlıqdan qəhvəyi çalarda idi.

 

“Ağ fillərə bənzəyirlər,” ‒ qız dedi.

“Mən heç vaxt ağ fil görməmişəm,” ‒ kişi dedi və pivəsindən bir qurtum aldı.

“Yox… sən görməzsən”.

“Görə bilərdim, ‒ kişi dedi, ‒ sənin “görməzsən” deməyin heç nəyi sübut etmir”.

Qız muncuqlu pərdəyə baxdı.

“Onun üzərinə nəsə yazılıb, ‒ dedi. ‒ Nə deməkdir?

“Anis del Toro, içki adıdır”.

“Dadına baxa bilərikmi?”

Kişi pərdəyə yönəlib “bura baxın” ‒ deyə çağırdı, qadın bayıra çıxdı.

“Sizdən dörd real”.

“İki Anis del Toro da gətirin”.

“Su ilə istəyirsiniz?”

“Sən su ilə istəyirsən?”

“Mən bilmirəm, ‒ qız dedi, ‒ su ilə yaxşı olur?”

“Pis olmur”.

“Hə, siz su ilə istəyirsiniz?” ‒ qadın soruşdu.

“Hə, su ilə”.

“Boyana kökünün dadını verir,” ‒ qız dedi və stəkanı stolun üstünə qoydu.

“Sənə hər şey elə gəlir”.

“Hə, ‒ qız dedi. ‒ Hər şey boyana kökünün dadını verir. Xüsusilə çoxdan gözlədiyin şeylər, absent kimi”.

“Qurtar!”

“Sən başladın, ‒ qız dedi. ‒ Mən məmnun idim, vaxtımı xoş keçirirdim”.

“Yaxşı, gəl çalışaq ki, vaxtımız xoş keçsin”.

“Olsun. Mən cəhd etdim. Dedim ki, təpələr ağ fillərə bənzəyir. Xoşagələn söz demədim, eləmi?

“Dedin”.

“Bu, yeni içkinin dadına baxmaq istəyirdim. Bizim etdiyimiz elə budur ‒ yeni yerləri görmək və yeni içkilərin dadına baxmaq, elə deyilmi?”

“Hə, güman edirəm elədir”.

Qız yenə təpələrə baxdı.

“Çox gözəl təpələrdir, ‒ dedi. ‒ Yəqin ki, doğrudan da ağ fillərə oxşamırlar. Mənə elə gəldi ki, ağacların arasında onların dərisinin rəngi də belə görünər.

“Başqa bir şey içək?”

“İçək”.

İsti külək muncuqlu pərdəni stol tərəfə yellədi.

“Pivə yaxşıdır, həm də sərindir,” ‒ kişi dedi.

“Ecazkardır”.

“Bu, olduqca bəsit əməliyyatdır, Ciq, ‒ kişi dedi. ‒ Əslində heç əməliyyat da deyil.”

Qız aşağı, stolun ayaqlarının dayandığı yerə baxdı.

“Bilirəm ki, sən bunu ürəyinə salmayacaqsan, Ciq, bu doğrudan da heç nə deyil. Sanki içinə hava üfürəcəklər”.

Qız heç nə demədi.

“Mən səninlə gedib, bütün əməliyyat müddətində yanında olacağam. Sadəcə olaraq onlar havanı içəri verəcəklər və hər şey mükəmməl, öz qaydasında olacaq.

“Bəs, sonra biz neyləyəcəyik?”

“Hər şey yaxşı olacaq. Əvvəllər olduğumuz kimi”.

“Səni belə düşünməyə nə məcbur edir?”

“Bu, bizi narahat edən, xoşbəxt olmağa qoymayan yegənə səbəbdir ”

Qız pərdəyə baxdı, əlini uzadıb iki muncuğunu tutdu.

“Və sən düşünürsən ki, sonra hər şey yaxşı olacaq və biz xoşbəxt olacağıq”.

“Bilirəm ki, belə olacaq. Sən qorxma. Mən çox insanların bunu etmiş olduğunu bilirəm.”

“Mən də bilirəm, ‒ qız dedi, ‒ və sonradan onların hamısı xoşbəxt olublar”.

“Yaxşı, ‒ dedi kişi, ‒ istəmirsənsə eləmə. İstəmirsənsə etməyə məcbur deyilsən. Amma mən bilirəm ki, bu tam bəsit bir şeydir”.

“Sən həqiqətən etməyimi istəyirsən?”

“Düşünürəm ki, yaxşısı belədir. Amma həm də düşünürəm ki, sən bunu həqiqətən istəmirsənsə, etməməlisən”.

“Və əgər mən bunu etsəm hər şey yenə yaxşı olacaq və sən məni sevəcəksən?”

“Mən səni indi də sevirəm. Səni sevdiyimi bilirsən”.

“Bilirəm. Əgər mən bunu etsəm yenə hər şey yaxşı olacaq, desəm ki, nələrsə ağ fillərə bənzəyir, sənin xoşuna gələcək?”

“Çox xoşuma gələcək. İndi də xoşuma gəlir, sadəcə bu haqda düşünə bilmirəm. Bilirsən axı, mən həyəcan keçirəndə necə oluram”.

“Mən bunu etsəm, sən heç vaxt həyəcan keçirməyəcəksən?”

“Bunun üçün keçirməyəcəyəm, çünki tam sadə bir işdir”.

“Onda edəcəyəm. Çünki mənə nə olacağı vecimə deyil”.

“Nə demək istəyirsən?”

“Mənə nə olacağı vecimə deyil”.

“Mənim vecimədir axı”.

“Hə. Amma mənim vecimə deyil. Bunu edəcəm və sonra hər şey yaxı olacaq”.

“Sən bunu belə düşünürsənsə, etməyini istəmirəm”.

 

Qız ayağa durub stansiyanın axırına qədər getdi. Vadinin o biri təfində Ebronun sahili boyunca taxıl zəmiləri və ağaclıq vardı. Çaydan uzaqda dağlar görünürdü.  Buludların kölgəsi zəminin üzəri ilə hərəkət edirdi və o, ağacların arasından çayı görürdü.

 

“Bunların hamısı bizim ola bilərdi, ‒ dedi. ‒ Hər şey bizim ola bilərdi və biz hər gün bunu mümkünsüz etməyə çalışdıq”.

“Nə dedin?”

“Dedim ki, hər şey bizim ola bilərdi”.

“Biz bunu edə bilərik, hər şey bizim olar”.

“Yox, edə bilmərik”.

“Bütün dünyanı özümüzünkü edə bilərik”.

“Yox, edə bilmərik”.

“İstədiyimiz yerə gedə bilərik”.

“Yox. Bu bizimki deyil artıq”.

“Bizimkidir”.

“Deyil. Bir dəfə əldən çıxdı getdi, daha geri qaytara bilməzsən”.

“Axı onlar əldən çıxıb getməyiblər”.

“Gözləyək, görərik”.

“Gəl kölgəyə gedək, ‒ kişi dedi, ‒ sən belə həyəcan keçirməli deyilsən”.

“Həyəcan keçirmirəm, ‒ qız dedi. ‒  Sadəcə hər şeyi anlayıram”.

“Mən sənin etmək istəmədiyin nəyisə etməyini istəmirəm”.

“Və ya mənə xoş olmayan nəyisə. ‒ qız dedi. ‒ Bilirəm. Pivə içəkmi?”

“İçək. Amma sən anlamalısan ki…”

“Anlayıram. ‒ qız dedi. Bəlkə danışığı saxlayaq?”

Onlar stola oturdular və qız vadinin quraq tərəfindəki təpəliklərə, kişi isə ona və stola baxırdı.

“Sən anlamalısan ki, ‒ kişi dedi, ‒ bunu etmək istəmirsənsə,  mən də istəmirəm. Əgər bunun sənin üçün mənası varsa, mən də tam və qəti şəkildə bunun axırına kimi getməyi arzu edirəm”.

“Sənin üçün heç bir mənası yoxdur? Birlikdə necəsə öhdəsindən gələrdik”.

“Əlbəttə var. Amma mən səndən başqa heç kimi istəmirəm. Ayrı adamı istəmirəm. Və bilirəm ki, bu olduqca sadədir”.

“Hə, sən bilirsən ki, bu olduqca sadədir”.

“Sənin belə danışmağını anlayıram, amma mən yəqin bilirəm”.

“Mənə bir yaxşılığı indi edə bilərsənmi?”

“Sənin üçün hər şey edərəm”.

“Lütfən, lütfən, lütfən, lütfən, lütfən danışmağını dayandıra bilərsənmi?

O, heç nə demədi, ancaq stansiya divarının yanındakı çamadanlara baxdı. Onların üzərində gecələri keçirdikləri bütün otellərin etiketləri vardı.

“Amma mən sənin bunu etməyini istəmirəm, bu mənə lazım deyil”.

“İndi qışqıracağam! ‒ qız dedi.

Qadın pərdənin arxasından çıxıb, əlində iki parç pivə gətirdi və keçə altlıqların üzərinə qoydu.

“Qatar beş dəqiqəyə gələcək” ‒ dedi.

“O nə dedi?” ‒ Qız soruşdu.

 “Dedi ki, qatar beş dəqiqəyə gələcək”.

Qız, qadına təşəkkür etmək mənasında üzünə gülümsədi.

“Mən çamadanları götürüb stansiyanın o biri tərəfinə keçim, ‒ kişi dedi. Qız ona gülümsədi.

“Yaxşı. Sonra qayıt gəl pivəni qurtaraq”.

Kişi iki ağır çamadanı götürdü və binanı hərlənib o biri yola apardı. Yola baxdı, qatar görünmürdü. Qayıdanda bar olan zalın içərisindən keçdi, adamlar qatarı gözləyir,  içirdilər. Barda anis içdi və adamlara baxdı. Hamısı oturub təmkinlə qatarı gözləyirdilər. Gedib muncuqlu pərdədən bayıra çıxdı. Qız stolun arxasında oturub ona gülümsəyirdi.

“Özünü daha yaxşı hiss edirsən, deyilmi?” ‒ kişi soruşdu.

“Yaxşıyam, ‒ qız dedi. ‒ Bir narahatlığım yoxdur, yaxşıyam.

 



[1] iki parç pivə (ispanca)

Göl sahilindəki tənha ev

 

 

Neçə gün idi ki, evdə idi, işə getmirdi, gedə bilmirdi. Xroniki mərəz yenə sifətini bozartmışdı onun üçün. Pəhrizinimi pozmuşdu? Yox əşşi, o elə ömür-billah pəhrizdə idi. Kim idi onun üçün dadlı-ləziz təamlar hazırlayan?..

İşi çətin deyildi, kontorda işləyirdi, kargüzarlıqla başını dolandırırdı. Qəsəbədə yaşayırdı, düz gölün kənarında. Yaşadığı bina qəsəbənin digər evlərindən bir qədər aralı idi. Özü kimi evi də tənha idi, uzaq düşmüşdü qələbəlikdən. Amma buralar çox sakit idi deyə xoşuna gəlirdi. İşə şəhərə daşınırdı hər gün. Yaşı olardı ortadan bir az yuxarı, qocadan bir az aşağı.

Tək yaşayırdı. Amma təkliyi onu elə də sıxmırdı. Həyatı olduğu kimi qəbul edirdi, yəni yaş (çiy).

Qonaq-filan olmazdı evində. Bu məkanda canlılardan bir özüydü, bir dibçək gülü, bir də sırtıq milçəklər.

Nadir hallarda xəstələnərdi. Xəstələnəndə öldü-qaldı mücadiləsinə çıxardı., ölüm yatağına düşüb, “bir də qalxmam” deyərdi.

İndi də xəstə yatırdı. Hərarət və aclıq da onu taqətdən salmışdı. Bir də səhər ertədən başlayan taxikardiya yaman qorxulu gəlirdi ona. Həmişə belə öləzi-gərgin məqamlarda başını bulayıb fikirləşərdi: “Gərək qovmayaydım onu (O – xanımı demək idi, özü yanında olmadığı üçün adını da dilinə gətirməzdi ki, tez unutsun). İndiki günümdə karıma gələrdi.., yanımda olardı.., əlimdən tutardı., heyif…” – daldan atılmış daş kimidir bu sonrakı peşmançılıq. Heç kəs qocalıb günlərin bir günü möhtaclıq duyğusu yaşayacağına inanmır axı..

Belə-belə fikirlərlə əlini alnına atdı. Alnının hərarəti yandırdı ovcunu. Qorxudan ürəyi daha şiddətlə çabalamağa başladı. Başa düşdü ki, bu həna o hənalardan deyil, adi soyuqdəyməyə oxşamır bu, pis qurtara bilər onun üçün. Ağzı qupquru qurumuşdu, dilini güclə hərəkət etdirirdi, ətrafları isə bumbuz idi. Həkim çağırmaq lazım idi. İstədi qalxıb təcili yardıma zəng vursun. Telefon o biri otaqda idi, ora getmək var idi. Getmək nədi, heç sürünə də bilməzdi. Başını yastıqdan qaldıran kimi gözləri qaranlıq gətirir, ürəyi bulanırdı.

Sakitləşməyə çalışdı. Halsız idi, amma yatmağa da qorxurdu yüksək temperaturla. Çırpınan ürəyi onsuz da qoymayacaqdı yata… Daxilindəki qorxunu qovmaqla məşğul idi ki, qəribə bir şey hiss etməyə başladı: ətrafında nə vardısa, hamısını qırmızı işıqda görürdü..

Yenə həyat yoldaşı yadına düşdü. “Eh, hardasan?.. bir bilsəydin, sənə nə qədər ehtiyacım var…”  Çox süst idi və daxilindəki gərginlik anbaan artırdı. Zəifliyi və halsızlığı soyuqdəymə ilə aclığın ayağına yazdı, amma başındakı zindan ağırlığını heç nə ilə əlaqələndirə bilmirdi. Birdən beynində sanki boşalma baş verdi, kəllə qutusu qaynar məhlulla dolmağa başladı. Daha baş verənləri müşahidə və analiz etmək iqtidarında deyildi,…gözləri yumuldu.., uzaqlara aparıldı, çox uzaqlara..  Animi, müddətlimi oldu bu xaos, anlamadı. Minilərcə kvarklara parçalandı sanki, bölünüb yayıldı, səpələnib bir dünya boyda məchulluğa dönüşdü…, və bu möhtəşəm intişardan sonra yığılmanı, büzülmə, düyülməni yaşadı, bir nöqtəyə – yenidən tamlıq təşkil edən  bir varlığa., olumunu bir daha duydu. Əvvəlcə bu dəyişmədən müdhiş bir vəhşət bürüdü onu, özünü çarpayısında yox, qarşı divarda, evin yuxarı küncündə hiss etdi. Amma tamlığı ilə orda deyildi. Başqa bir “mən” də aşağıda, yataqda uzanmışdı, onun yatağında.., və bu “mən” eynən özü idi. Amma heç görəsi halı qalmamışdı., büzüşüb yumağa dönmüşdü. Bir müddət tavandan asılıb çarpayıdakı proyeksiyasına baxdı, varlığının form dəyişikliyi çox-çox qəribə gəldi ona.

“Ölmüşəm yəni?” – düşündü – “Ölüm buymuş? .. Allah rəhmət….” bitirə bilmədi.

Umsundu., ölümün  niyə ona bu qədər təsir etdiyini anlamadı, ələlxüsus da varlığını hələ də duyurdu, sadəcə başqaları üçün (o başqaları ki, həyatını çoxdan tərk etmişdilər) yox idi bu varlıq, özü üçünsə vardı.

“Gedib-gəlməyəcəyin ximerik (əlçatmaz) arzun idi  bir vaxtlar, noldu bəs? Nə səni bunca qorxudur?” – göydən asılmış  “mən”i söyləndi yenə də.

Bir şeyə təəssüfləndi ki, təcili yardıma zəng vura bilmədi, imkan tapmadı. Bəlkə gəlib onu qurtara bilərdilər. Bəlkə də yox.. hər halda çağırmalıydı.

Çarpayıya yaxınlaşıb, bədəninin üstündən asılıb qaldı. O burda bədəni ilə təkbətək qalmaqda olsun…

– – – – – – – – – – – – – –

Dörd bir tərəfi ağappaq mərmər döşənmiş zal. Divar boyu xüsusi pərakəndəlik nizamı ilə düzülmüş konvertşəkilli bralar (divar qəndili) işıq selini üçbucaq kəsiyində yuxarı və aşağı buraxmaqla otağın ciddi həndəsi quruluğunu və soyuq ofis anturajını daha da sərtləşdirir. Otaq çox geniş və ellipsvaridir. Dizaynı loft stilinə uyğun, bir tək iri pəncərələri çatmır, onları illyuminatorlar əvəzləyir, hardan ki, kosmosun sirli sonsuzluğunu görmək mümkündür.  İnteryer elementləri şüşə, plastir və metaldan hazırlanıb. Otağın tən ortasında  balıqqulağı labirintinə bənzər bir qurulu yerləşdirilib,  siqnaltutucu cihazı xatırladır. Divara yaxın yerdə üstü müxtəlif cihaz və qurğularla dolu,  hündür ayaqlar üstə dayanmış nazik mizə bənzər nəsə də var. Önündə bar stulunu xatırladan oturacaq. Elə bu mizin yanında divardan  balaca bir lövhə asılıb, bomboş. Yalnız yaxınlaşıb önündə dayananda, orda yazılar görünməyə başlayır:  “Mən daim pisliklər istəyən, amma  yaxşılıqlar törədən böyük bir qüdrətin balaca hissəsiyəm.”. 

Qapı yoxdur. Döşəməni örtən kvadrat bölümlərin biri qalxır və burdan kabinəyə daxil olub, lift ilə  yüxarı/aşağı qatlara düşmək mümkün olur.

Və bu soyuqluq, ağ yeknəsəklikdə son dərəcə yöndəmsiz və qrotesk görünən  Çester sofası., açıq boz rəngli.  Və…və otağın sakinləri:  KonsTer  və  İnstEr.

Dolu vücudlu, cınaqlı, uzun bakenbardlı, sol qulağında nazik meyal halqa olan, bir qədər apatik,  bu –  KonsTerdir. Boyu güdə, sısqa, seyrək dişli, keçisaqqal, son dərəcə çevik, ötkəm – bu da İnstEr. Hər ikisi metal parıltılı kombinezonlarda, hər ikisinin gözləri soyuq şüşə parıltılı..

KonsTer gəmiyə yeni daxil olub, sofaya çökmüş və ayağını ayağının üstə aşırıb yarımmürgülü halda oturmuşdu. Monitor önündəki yoldaşı isə müxtəlif məkanlardan aldığı siqnallarla işləyir, aradabir əli altındakı onlarca qurğuya da nəzarət edirdi. Bir qədərdən sonra Koya tərəf dönüb alçaq səslə nəsə dedi. Ko gözünün birini açıb, ona cavab verdi.  İn eyni tonla tenə nəsə dedi. Ko ikinci gözünü də açdı  və monitora yaxinlaşdı. Bir yerdə nəyisə müzakirə etdilər. Beş dəqiqəmi, on dəqiqəmi, ..vaxtı ölçən olmadı., heç kimin ağlına da gəlmədi bu, çünki vaxt deyilən şey yox idi orda., və buna təəccüblənmək də həmçinin.., heç kimin ağlına gəlmədi., çünki adi bir şey idi.

Hər cür insani hiss, heyvani instinkt, və digər bu sıra bizə məlum meyarlardan xali 2 vücud.., 2 boz mələk…

 

Qəsəbə ilə şütüyən təcili yardım maşını filanıncı küçəni keçib, filanıncı evin qarşısında dayandı. Maşından 2 tibb işçisi düşdü, özləri ilə xərək götürüb, filan mənzilə qalxdılar. İrəlidə gedən bir qədər tosqun, şaqqalı, sol qulağı sırğalı,  arxada gələnsə qısaboy, keçisaqqal, dişləri seyrək, çevik birisi idi. Ünvana çatdılar. Qapının heç zəngini də basmadılar, bilirdilər ki, açan olmayacaq.  Rahatca bağlı qapıdan keçib, mənzilə daxil oldular. Tavandan asılmış ruh “gözlərini” bərəldib onlara baxırdı. Ağ xalatlılar onu əlbəttə ki, görürdülər, amma özlərini o yerə qoymurdular.  Onların biri masa arxasına keçib, çantasını açdı, kağızlarını çıxarıb, qeyd götürməyə hazırlaşdı. İkinci isə çarpayıdakı bədənə yaxınlaşıb, yarım dəqiqəlik müşahidə-müayinədən sonra xülasəsini verdi:

– Yaz, Ko. Nəbz, nəfəs itib. Soyuyub, kənar qıcıqlara heç bir reaksiya yoxdur. Pışık bəbəyi sindromu. Hemorragik insultdan keçinib. …..dolce vita..

– Bizlikdi. Tamam. Getdik, İn.

Daha çox danışmadılar, ölünü, ya xəstəni… ya  ölü xəstəni.., yox, xəstə ölünü xərəyə uzadıb özləri ilə apardılar.

Ruh isə maşının arxasınca uçaraq, dad-fəryad qoparırdı. “Məni hara aparırsız, oğrular!?… Mən ölmüşəm! Əl çəkin məndən!  Adamı adam kimi ölməyə də qoymurlar…!”

Ruh yolu yadda saxlamağa çalışırdı, qarşısına çıxan oriyentirləri əzbərləyirdi.

Budur, ağ-qəhvəyi frontonlu evlər bitdi. Xiyabanı da keçdilər. Kiçicik, tünd göy rəngli dəmir milləri olan hasarla dövrələnmiş məktəb binası, bank, poçt filialı, ailə institutu., sonra yarımçıq tikililər. Bədənini bu quldurlardan necə qurtarmağı düşünürdü ki, maşın bir darvazanın qarşısında dayandı. Darvazanı açıb onları həyətə saldılar. Maşından düşən tibb işçiləri – onun bayaqki qonaqları- bədəni qoyulmuş xərəyin hərəsi bir tərəfindən yapışdı, onu qəbul şöbəsinə apardılar. Qəbul şöbəsində bədəni böyük hörmət və ehtiramla qəbul edib lazımi sənədləşmə işinə başladılar. Ölüsünə bu cür isti və insani münasibətdən ruh əlbəttə ki, xoşallandı.., hətta ölməyinə peşman oldu. Gözlədiyinin əksi baş verirdi. Gözlədiyi oydu ki, onu da bütün başqa ölülər kimi çimizdirib kəfənləyib torpağa tapşıracaqlar. Xəstəxanaya aparılacağını heç ağlına belə gətirmirdi. Çox təəccüblənmişdi və işin ardını gözləyirdi.

Xərəyi liftə qoyub cərrahiyyə blokuna qaldırdılar. Bədən cərrahiyyə masasına köçürüldü və…. əməliyyata başlanıldı. Narkoz-filan, hər şey qaydasınca gedirdi. Bütün bunları müşahidə edən ruhun  “ağzı” açıla qalmışdı. Axı cəsəddə narkozla operasion aparmaq kimin ağlına gələrdi?.. “Macəralarım hətta öləndən sonra da  məni tərk etmir”  fikirləşən ruh özünə toxtaq verməyə başladı:  “Əşşi, nə edirlər etsinlər, daha bundan da pis olmayacaq ki…onsuz da ölmüşəm. Ən əsası odur ki, mən heç bir ağrı hiss etmirəm., yaxşı ki, narkoz yadlarından çıxmadı. Adımı ölü qoyub saymazyana hərəkət etmədilər. Sağ olsunlar.”  Ruh əlini qulağının dibinə qoyub,  tam etinasız halda bədənin üzərində havada üfüqi vəziyyətdə uzanmışdı. Öz həyatını həkimlərə etibar etmişdi. Birdən 4 tərəfindən əllər peyda olub,  qollarından, ayaqlarından, başından yapışıb onu aşağı dartmağa başladılar. Ruh çırpınır, sıyrınmağa çalışırdı. “Əl çəkin, buraxın, məlunlar! Aman! Öldürürlər! Kömək!”  deyə qışqırırdı. Amma əllər kəlbətin məngənəsində daraşmışdılar onun gözəgörünməz canına. Əlqərəz, qapazlaya-qapazlaya onu aparıb cərrah masasının üstündə ölüsayağı uzanmış bədənə soxuşdurdular. Bədən onu böyük məmnuniyyətlə qəbul etdi, heç qımıldanmadı da.., qəribsəmişdi..

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

 

Bu hadisədən bir neçə həftə ötdü. Xəstəxanadan çıxmışdı artıq, evdə idi. Özünü yaxşı hiss edirdi, hətta işə də gedirdi. Başına gələnlərin reallığına özünü inandırmaq istəyirdi də, istəmirdi də. Beyni bu mistik hadisəni qəbul edib üyüdə bilmirdi heç cür.

Bazar günü qərara aldı ki, həmən klinikaya getsin, bəlkə həkimlərdən kiminləsə görüşə bildi. Hadisəyə kiminsə aydınlıq gətirməsi ümüdi və ehtimalı ilə yola düşdü. Yolu yadında saxlamışdı. Həmən o oriyentirləri bir-bir ötürərək getdi. Az getdi, üz getdi, dərə-təpə düz getdi, gəlib yarımçıq tikililərin yanına çatdı. Klinika burda olmalı idi.  İri, bir neçə korpuslu xəstəxana geniş həyəti, hündür darvazası ilə çox gözəl xatirində idi. Amma heyhat! Burda düzlükdən savay heç nə görmədi. Düppədüz düzlük. Ora-bura zir-zibil tökmüşdülər, kərpic, taxta-şalban….tikanlıq.. bir-iki kol.. gözlərinə inanmadı. Bəs axı……?  Noldu bəs…..? Bəlkə səhv gəlmişəm? Yox, yol həmən yol idi, xəstəxana yoxa çıxmışdı. Bəlkə söküblər, onları harasa köçürüblər? Geri döndü, tikinti olan terə çatanda ayaq saxladı. Əl arabası ilə daş-çınqıl daşıyan fəhləni saxlayıb soruşdu:

– Qardaş, burda xəstəxana vardı, onu söküblər?

– Burda yəni harda?

– Bax burda, sizin böyrünüzdə – əli ilə göstərdi.

– Burda xəstəxana-zad olmayıb.

– Necə yəni olmayıb? Mən özüm orda əməliyyat olunmuşam.

– Havaxt?

– Elə bu yaxınlarda. Yəni bu bir neçə həftəyə o boyda binanı söküb qoydular yerə? Heç izi-tozy da qalmadı?

Fəhlə ona şübhə ilə baxıb söylədi:

– Biz burada 11 aydır ki, işləyirik. Bizim böyrümüz nədi, heç bu ətraflarda xəstəxana-filan olmayıb heç vaxt.

Əvvəl gördüklərinə inana bilmirdi, indi eşitdiklərinə inana bilmədi. Kor-peşman evə qayıtdı. Fikirləşdi ki, yəqin ağlı oynayır yavaş-yavaş… – hər halda belə açıqlama onu daim təqib edən cavabsız suallardan can qurtarmaq üçün yeganə vasitə idi.

Adamın başına daha nələr gəldiyi bizim üçün elə də maraqlı deyil. Onu həyatını yaşamaqda qoyub ayrılaq ondan.

– – – – – – – – – – – – – – – –

Aymı keçdi, ilmi keşdi, çoxmu keçdi, azmı keçdi – fərq etməz, bizim üçün vaxt  önəmli və qiymətlidir, onlar üçünsə  bizlərin aldanıldığı illyuzion metronomdan qeyri bir şey deyil vaxt.

Məkan – elə həmən orası. O ofis-laboratoriyanı xatırladan ağ anturajlı ellipsvarı geniş otaq. Üz-üzə dayanmış 2 varlıq – 2 boz mələk. Biri digərinə baxıb göz vurur, digəri ona qımışır. Gözləri ilə enerji və info mübadiləsində. Beləcə söhbətləşirlər.  “Söhbəti”  bitirən tək biri yüngülcə o  birinin əlinə toxunub

– Gedəlim – deyir.

Sonra əyilib onun yerlə sürünən,  ucu nizə ucluğunu xatırladan quyruğunu qaldırıb, qurtaracağını dostunun döş cibinə dürtür, burnuna bir çırtma vurub

– Belə daha impozantsan – deyir.

 

Yer. Hansısa bir şəhərin hansısa bir küçəsi. Tam məchulluqdan bir ambulans peyda olur. Həyətlərdən birirnə dönüb dayanır. 2 ağxalatlı düşür, əllərində xərək. Biri gövdəli, dolu vücudlu, cınaqlı, sol qulağında sırğa,  digəri – alçaq boylu, sısqa, seyrək saçlı,  çevik…..

Amma qətiyyən tələsmirdilər. Adam ölmüşdü zira, plandan kənar. Onları burda bağlı qapı, tavandan asılmış ruh, xəstəxanada isə cərrahlar gözləyirdi. Başlarınınsa üstündən yalnız onların eşidə biləcəyi bir səs dalğalanirdı fəzaya:

“……. mən daim pisliklər istəyən, amma  yaxşılıqlar törədən böyük bir qüdrətin …..” 

Ernest Heminquey

 

 Miçiqan

 

 

İngiliscədən tərcümə: Kazım Səlimov, 2016.

(kazim.salimov@live.com)


 

 

Cim Gilmor Hortons-Bey qəsəbəsinə Kanadadan gəlmişdi. Dəmirçi dükanını da qoca Hortondan almışdı. Bəstəboylu, əsmər bənizli idi, iri əlləri, qalın və böyük bığları vardı. Yaxşı nalbənd idi, amma önlüyünü geyinəndə də heç dəmirçiyə oxşamırdı. Dəmirçi dükanının üstündəki otaqda yaşayırdı, yeməyini də D.J.Smitgildə yeyirdi.

 

Liz Kouts Smitgildə qulluqçuluq edirdi. Missis Smit iribədənli, təmizkar xanım idi və indiyədək Liz qədər səliqəli qız görmədiyini deyirdi. Lizin gözəl ayaqları vardı və həmişə zolaqlı pambıq parçadan təmiz önlük bağlayırdı. Cim onun saçlarının daim səliqə ilə arxaya darandığına fikir vermişdi və üzünə baxmaqdan xoşlanırdı, çünki üzündə  şuxluq vardı, amma onun haqqında heç fikirləşməmişdi.

 

Lizin Cimdən çox xoşu gəlirdi, onun dəmirçixanadan çıxıb gəlməsinə tamaşa etməyi sevirdi və bəzən Cimin yolu keçib yaxınlaşmasına baxmaq üçün gedib mətbəxin qapısında dururdu. Onun bığlarından xoşu gəlirdi, güləndə ağaran dişlərini görməkdən xoşu gəlirdi. Onun dəmirçiyə oxşarının olmamasından da çox xoşu gəlirdi. D.J.Smit və missis Smitin ona xoş münasibəti də Lizi sevindirirdi. Bir gün Cim həyətdə ləyəni qoyub yuyunanda onun əl-qolundakı tüklərin qara, qolunun gün dəyən yerindən yuxarı hissəsində isə ağ olmasını gördü və xoşuna gəldi. Buna görə içindən qəribə bir duyğu keçdi.  

 

Hortons-Bey qəsəbəsi beş evdən ibarət idi, Boyn Siti və Şarlvuanı birləşdirən əsas yolun kənarında yerləşirdi; bir mağaza, fasadının üst hissəsində hündür dekorativ çıxıntı olan və qarşısında daim furqon dayanan poçt binası, Smitin evi, Stroudun evi, Dilvortun evi, Hortonun evi və Van Huzenin evi vardı. Evlər gur qarağaclığın içində idilər. Yolun yeri çox qumsal idi və hər iki tərəfində fermer təsərrüfatları və meşəlik görünürdü. Yolun qəsəbədən yuxarı hissəsində metodist kilsəsi vardı və əks istiqamətdə, qəsəbənin aşağı çıxışında isə məktəb dururdu. Dəmirçi dükanının divarları qırmızı boya ilə rənglənmişdi və məktəblə üz-üzə idi.

 

Meşənin içindən keçən maili qumsal yol təpədən körfəzə düşürdü. Smitin evinin arxa eyvanından baxanda gölə enən və körfəzin o biri sahilinə qədər uzanan meşə görünürdü. Yaz-yay aylarında, uzaqda, körfəzin parlaq maviliyində Şarlvuadan və Miçiqan gölündən əsən küləklərin yaratdığı köpüklənib ağaran dalğalar çox gözəl olurdu. Liz, Smitin evinin arxa tərəfində durub uzaqda, göldə dəmir filizi daşıyan və Boyn Siti tərəfə üzən barjları seyr edirdi. Liz gölə baxanda onların hərəkət etdiklərini hiss edə bilmirdi, amma gedib bir-iki boşqab silib qayıdanda barjlar uzaqlaşıb torpaq çıxıntısını – burunu keçmiş olurdular.

 

Liz durmadan Cim Gilmor haqqında düşünürdü. Amma Cim qıza çox da fikir verənə oxşamırdı. O, D.J.Smitlə dəmirçixana haqqında, Respublikaçılar Partiyası haqqında və Ceyms G. Bleyn haqqında söhbətlər edirdi. Axşamlar böyük otaqda oturub lampa işığına The Toledo Blade və Grand Rapids qəzetlərini oxuyurdu, ya da D.J.Smitlə gedib körfəzdə fənər işığına balıq oxlayıb tuturdular.

 

Payızda o, Smit və Çarli Uaymenlə furqona çadır, azuqə, balta, tüfəng və iki it götürərək, Vanderbiltin arxasındakı şamlıq düzünə, maral ovuna getdilər. Liz və missis Smit onların yoluna dörd günlük yemək hazırladılar. Lis istəyirdi ki, bu səfərə, Cim üçün yeməyə xüsusi nəsə hazırlasın, amma sonda alınmadı, çünki, missis Smitdən yumurta və un istəməyə çəkinirdi və qorxurdu ki, özü gedib onları alsa, bişirəndə missis Smit görər. Missis Smit yəqin ki, heç nə deməzdi, amma Liz çəkinirdi.

 

Cim maral ovunda olduğu bütün müddətdə Liz onun haqqında fikirləşdi. Onun ayrılığı yaman pis idi. Cim haqqında fikirləşməkdən yata da bilmirdi, amma bundan özünün xoşlandığının da fərqindəydi. Fikirləşəndə keyfi əməllicə durulurdu. Onlar qayıtdıqları gündən əvvəlki gecə Liz heç yuxulamadı, daha doğrusu ona belə gəldi ki, yuxulamadı, çünki hər şeyi qarışdırmışdı, gah yuxuda görürdü ki, oyaqdır, gah da həqiqətən yuxulamırdı. Furqonun yolla gəldiyini görəndə içində bir süstlük və ağrı hiss elədi.

 

Cimi gözləməkdən səbri tükənmişdi, Lizə elə gəlirdi ki, o gəlib çıxsa hər şey yaxşı olacaq. Furqon böyük bir qarağacın altında dayandı və missis Smitlə Liz bayıra çıxdılar. Kişiləri saqqal basmışdı, furqonda, arxadan taxtaya dönmüş nazik ayaqları bayıra çıxan  üç maral cəmdəyi vardı. Missis Smit ərini öpdü, əri də onu möhkəmcə bağrına basdı.  Cim “Salam, Liz,” – dedi və gülümsədi. Liz bilmirdi Cim gələndə nə olacaq, amma əmin idi ki, nəsə olacaq. Heç nə olmadı. Sadəcə kişilər evlərinə qayıtmışdılar. Cim kətan çuvalları dartıb çıxardı və Liz maralları gördü. Biri iri erkək maral idi. Cəmdək soyuyub qurumuşdu, furqondan qaldırıb çıxarmaq üçün naqolay idi.

“Bunu sən vurmusan, Cim?” – Liz soruşdu.

“Hə… gözəldir, deyilmi?!” – Cim onu çiyninə aldı və hisxanaya apardı.

 

O axşam Çarli Uaymen şam yeməyinə Smitgildə qaldı. Bu vaxt Şarlvuaya qayıtmaq çox gec idi.

Kişilər yuyundular və böyük otağa keçib oturub şam yeməyini gözləməyə başladılar.

“O küpədə bir şey qalıbmı, Cimmi?” – D.J.Smit soruşdu. Cim tövləyə gedib ova apardıqları viski küpəsini furqondan düşürdü. Küpə dörd qallonluq[1] idi və hələ dibində kifayət qədər viski çalxanırdı. Küpəni gətirəndə yolda başına çəkərək bir uzun qurtum aldı. Belə böyük qabı qaldırıb içmək çox çətin idi – köynəyinin yaxasına viski dağıldı. Cim əlindəki küpə ilə içəri girəndə otaqdakılar gülüşdülər. D.J.Smit stəkan istədi və Liz gedib üç stəkan gətirdi. D.J. onları ağızlarına kimi doldurdu.

 “Yaxşı, sənin şərəfinə D.J.” – Çarli Uaymen dedi.

“Vurduğun erkəyin şərəfinə, Cimmi” – Smit dedi.

“Vura bilmədiklərimizin şərəfinə” – Cimmi dedi.

“Həə…əladır!”

“İlin bu vaxtında bütün dərdlərə ən yaxşı dərmandır”.

“Birini də getsək necə olar, oğlanlar?”

“Sağ ol D.J.”

“Getdik badələri, oğlanlar.”

“Gələn il də ova getməyimizin sağlığına.”

 

Cimin keyfi qalxmışdı. Viskinin dadının ona verdiyi keyfi və gətirdiyi hissi sevirdi. Rahat yatağının və isti yeməyin yanına, dəmirçixanasına qayıtmasına sevinirdi. Bir stəkan da içdi. Şam yeməyinə yığışan kişilərin keyfi xeyli qalxmışdı, amma bir-birilərinə qarşı çox hörmətli idilər. Liz yeməyi gətirib stola qoyandan sonra özü də ailə ilə şam yeməyinə oturdu. Əla şam yeməyi idi. Kişilər yeməyə ciddi girişmişdilər. Yeməkdən sonra onlar yenə böyük otağa keçdilər, Lizlə missis Smit stolun üstünü yığışdırdılar. Sonra missis Smit yuxarı mərtəbəyə qalxdı və bir az sonra Smit də otaqdan çıxıb ora qalxdı. Cim və Çarli hələ böyük otaqda idilər. Liz mətbəxdə sobanın yanında oturmuşdu və özünü elə göstərirdi ki, guya kitab oxuyur, əslində isə Cim haqqında fikirləşirdi. Gedib yatmaq istəmirdi, çünki bilirdi ki, Cim böyük otaqdan çıxıb mətbəxdən keçəcək, onu görməyini özü ilə yatağına aparmaq istəyirdi.

 

Cim otaqdan mətbəxə çıxanda Liz bütün varlığı ilə onu düşünürdü. Cimin gözləri işıqlanmış, saçları qarışmışdı. Liz başını aşağı salıb kitaba baxırdı. Cim arxadan onun oturduğu stula yaxınlaşıb dayandı, Liz onun nəfəsini duyurdu. Sonra qollarını onun bədəninə sarıdı. Qızın döşləri böyüyüb bərkləşdi, giləsi onun əlində iriləşmişdi. Lizi qorxu bürüdü, ona indiyədək toxunan olmamışdı, amma ürəyində – “axır ki, mənə gəldi, doğrudan gəldi,” –  deyirdi.

 

Liz qorxudan gərginləşib donmuşdu və nə edəcəyini bilmirdi. Cim onu stulun arxasına sıxdı və öpdü. Bu elə kəskin, ağrılı, alıcı bir hiss idi ki, Liz elə bildi ürəyi dayanacaq. Stulun söykənəcəyindən Cimin bədəninin hərarətini hiss edirdi və bu ona dözülməz gəlirdi. Sonra içindən nəsə keçdi, gərginliyi yumşalmağa başladı və istiliyin bədəninə yayıldığını hiss etdi. Cim onu bərk qucaqlamışdı və indi qız artıq bundan xoşhallanırdı. Cim onun qulağına pıçıldadı: “Gedək, bir az gəzək.”

 

Liz paltosunu asılqandan götürüb geyindi və onlar bayıra çıxdılar. Cim bir qolu ilə onu qucaqlamışdı, onlar yeridikcə tez-tez dayanıb bir-birinə sıxılırdılar və Cim qızı öpürdü. Göydə ay görünmürdü və onlar ağaclığın içi ilə, ayaqları topuğacan quma bata-bata aşağıya, körfəzdə gəmilərin yan aldığı körpüyə və anbara tərəf gedirdilər.

 

Suyun ləpələri körpünün dayaqlarını döyürdü və körfəzin əks sahili zülmət qaranlıq içindəydi. Hava soyuq idi, amma Liz Cimin yaxınlığının istisindən alışıb-yanırdı. Onlar anbarın damının altında oturdular və Cim onu özünə tərəf çəkdi. Qız qorxdu. Cim bir əlini onun yaxasından içəri salıb döşünü əlləməyə başladı, o biri əlini isə qızın dizinin üstünə qoymuşdu. Liz çox qorxmağa başladı, onun nə edəcəyini bilmirdi, amma özünü ona tərəf daha da yaxınlaşdırdı. Sonra dizinin üzərindəki ağır əl aşağı sürüşüb ayağının üzərində dayandı və yavaş-yavaş yuxarı qalxmağa başladı.

 

“Eləmə, Cim,” – dedi Liz. Cim yuxarı çıxmaqda davam edirdi.

“Olmaz Cim, olmaz, dayan.” Nə Cim, nə də onun böyük əli qızın sözlərinə fikir verirdi.

Üstündə oturduqları taxtalar bərk idi. Cim onun ətəyini qaldırdı, ona nəsə eləmək niyyəti vardı. Liz bərk qorxmuşdu, amma istəyi ilə də bacarmırdı. Bunu istəyirdi, amma həm də bundan çox qorxurdu.

 

“Etmə, Cim, olmaz… belə etmək yaxşı deyil.”

“İstəyirəm. Olar. Bilirsən ki, etsək yaxşı olar.”

“Yox, olmaz Cim… Bunu etməməliyik… Ah… Yaxşı deyil… Ah, nə böyükdür, ağrıdır… Eləmə… Cim… Cim… Ahh!”

 

Körpünün döşəmə taxtaları bərk, kor-kobud və soyuq idi, Cimin ağır bədəni qızın üzərində idi, onu sıxırdı, ağrı verirdi. Liz çox narahat idi, əzilirdi, əllərilə onu geri basdı. Cim yuxulamışdı. Hərəkət edənə oxşamırdı. Liz onun altından çıxıb oturdu. Ətəyini, paltosunu düzəldib, saçlarını səliqəyə salmaq istədi. Cim ağzı aralı vəziyyətdə, yuxuda idi. Qız əyilib onun yanağından öpdü. O, yatmağında idi. Liz onun başını bir az qaldırıb silkələdi. O, başını çevirdi və udqundu.

 

Liz ağlamağa başladı. Durub körpünün axırına qədər getdi və suya baxdı. Körfəzdən duman gəlirdi. Liz üşüyürdü və üzülürdü. Ürəyində, sanki, hər şeyin keçib-getdiyi hissi vardı. Geri qayıdıb Cimin uzandığı yerə gəldi, onu bir də silkələdi ki, bəlkə oyana.

Qız ağlayırdı.

“Cim, – dedi, – Cim, noolar, Cim.”

 

Cim qurdalandı, bir az da yerini rahatlayıb yumuldu. Liz paltosunu çıxardı, əyilib  paltonu onun üzərinə saldı, kənarlarını ehmalca onun altına keçirib səliqəylə bükdü. Sonra körpünün o biri başına tərəf addımladı və qumsal yolla yuxarı, yatağına doğru getməyə başladı. Körfəzdən ağacların arası ilə soyuq duman qalxırdı.

 

1921.



[1]  1 qallon = 3,78 litr

 

Zeruya Şalevdən “Sevgi Həyatım”

Alatoran Yayınlarında israilli tanınmış yazıçı Zeruya Şalevin “Sevgi həyatım” adlı romanı çapdan çıxıb, kitabı dilimizə İsrail ədəbiyyatı üzrə ixtisaslaşmış gənc tədqiqatçı Fərqanə Sarmasova qazandırıb.

Zeruya Şalev (1959) İsrailin ən çox oxunan yazarlarından biridir. Kinneretdəki kibutsda anadan olub, Bibliyanı araşdırmaq sahəsində elmi dərəcəsi var, Keşet nəşriyyatında ədəbi redaktor vəzifəsində çalışmaqdadır. 5 romanı, şeirlər kitabı və bir uşaq kitabı çap olunub. “Sevgi Həyatım” romanı həm İsraildə, həm də dünyada məşhurdur, 21 dilə tərcümə olunub, bir çox ölkələrdə bestseller olub. Bir çox görkəmli ədəbiyyat mükafatlarını qazanıb.  Almaniyanın Der Spiegel qəzeti “Sevgi Həyatım” romanını son qırx ilin 20 ən yaxşı romanı siyahısına daxil edib. Eyni zamanda, “Sevgi Həyatım” romanı Alman-İsrail kinorejissoru Mariya Şrader tərəfindən ekranlaşdırılıb.

“Sevgi Həyatım” son dərəcə hissiyyatlı bir romandır, əsər birinci şəxsin, Yaaranın, gənc və gözəl qadının dilindən danışılır, oxucu onun uğursuz ailə həyatı ilə tanış olur. Öz valideynlərinin qəribə davranışlarını və onların daimi qovğalarının səbəbini başa düşməyə çalışdığı sırada onun Aryehlə, atasının gənclik dostu və özündən iki dəfə yaşlı olan insanla münasibətləri alovlanmağa başlayır. Sevgi narkomaniya kimi təsvir olunur, bəzən sərt, bəzən də heyvani maqnetizmlə dolmuş şəkildə… Kitab Bibliya allyüziyaları ilə və bir çox əsaslı psixoloji müşahidələrlə zəngindir.

Oxucular üçün maraqlı ola biləcək bir fakt bundan ibarətdir ki, yazıçı Zeruya Şalev bu ilin sentyabr ayında baş tutacaq kitabın təqdimat mərasimində iştirak etmək üçün Bakıya gələcək.